Rocznice i święta

14.05.1948: Proklamacja Niepodległości Izraela

fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

Idea osadnictwa żydowskiego w Palestynie była żywa przez cały XIX wiek, a liczba przybywających tam Żydów wzrastała na przestrzeni stulecia. Fala pogromów z lat osiemdziesiątych XIX w. oraz pojawienie się nowoczesnego antysemityzmu przyczyniły się do zwiększenia żydowskiej imigracji i stały się impulsem do opublikowania w 1896 r. książki Teodora Herzla Der Judenstaat (Państwo żydowskie). Wyrażone w niej idee dały początek nowemu ruchowi politycznemu – syjonizmowi, który szybko zyskiwał sobie tysiące zwolenników na całym świecie.


Syjonizm postulował, że kwestia żydowska, mająca charakter narodowy, może zostać rozwiązana jedynie na płaszczyźnie międzynarodowej, poprzez stworzenie w Palestynie żydowskiej siedziby narodowej i odrodzenie języka hebrajskiego. Kształt politycznemu syjonizmowi nadał Pierwszy Światowy Kongres Syjonistyczny w Wiedniu (1897 r.). Powołano wówczas Światową Organizację Syjonistyczną, za której cel uznano stworzenie dla narodu żydowskiej siedziby w Palestynie.

Pierwszym wymiernym sukcesem syjonistów było uzyskanie brytyjskiego poparcia. W 1917 r. powstała tzw. deklaracja Balfoura, czyli pismo brytyjskiego ministra spraw zagranicznych lorda Arthura Balfoura do lorda Lionela Rotschilda, wyrażające przychylność rządu brytyjskiego dla idei powstania państwa żydowskiego w Palestynie. Przez cały okres międzywojenny idea ta nie doczekała się jednak realizacji. Niezależnie od tego żydowska imigracja do zarządzanej przez Brytyjczyków Palestyny trwała, a wzrastająca liczba osadników przyczyniała się do wzrostu antagonizmu między Arabami a Żydami.

Koncepcja utworzenia państwa żydowskiego w Palestynie została urzeczywistniona dopiero po drugiej wojnie światowej. Pod koniec 1947 r.  Organizacja Narodów Zjednoczonych przegłosowała rezolucję, na mocy której w Palestynie powstać miały dwa państwa – żydowskie i arabskie.

Pół roku później, 14 maja 1948 r., w Tel Awiwie Ben Gurion odczytał deklarację niepodległości Państwa Izrael. Odwoływał się w niej zarówno do historycznych praw żydowskich do Ziemi Izraela, jak tragedii Zagłady oraz udziału żydowskich żołnierzy w koalicji antyhitlerowskiej. Był to początek budowy państwa, zarówno w jego politycznym i administracyjnym kształcie. Napięta sytuacja polityczna w regionie i świecie, skomplikowane relacje gospodarcze i militarne mocarstw powodowały, że spełnione marzenie syjonistów wymagało jeszcze wielkiego nakładu sił i ciężkiej pracy oraz walki kolejnych pokoleń Izraelczyków.


Od października 2017 Muzeum POLIN opowiada o historii tworzenia się młodego państwa w cyklu wykładów "Spełnione marzenie. Żydzi Polscy i powstanie Izraela". Przed nami jeszcze dwa spotkania:

Informacje o nadchodzących wykładach i nagrania z poprzednich znajdują się TUTAJ >>

 

 

14.05.2018