Rocznice i święta

18.09.2016

70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma

70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma70. rocznica odnalezienia Archiwum Ringelbluma
fot. pl.wikipedia.org/wiki/Oneg_Szabat

Siedemdziesiąt lat temu, 18 września 1946 roku, z ruin domu przy ulicy Nowolipki 68 wydobyto pierwszą część archiwum getta warszawskiego, nazywanego od nazwiska jego inicjatora Archiwum Ringelbluma. Przed wojną w tym budynku mieściła się szkoła związana z Poalej Syjon Lewicą, partią socjalistyczno – syjonistyczną, której działaczem był Ringelblum.


Emanuel Ringelblum był historykiem, ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim i zajmował się dziejami warszawskich Żydów w okresie przedrozbiorowym [staropolskim]. W czasie wojny  zainicjował powstanie grupy Oneg Szabat (hebr. Radość Soboty), która miała dokumentować życie i zagładę getta warszawskiego.

Z czasem zakres działania rozszerzył się, zbierano informacje i relacje z całej okupowanej Polski, ale najwięcej pochodziło z Warszawy. Gromadzono zarówno oficjalne rozporządzenia, jak i materiały dokumentujące życie codzienne - bilety tramwajowe czy papierki od cukierków. Zebrano wiele tysięcy obiektów: dokumentów, fotografii, utworów literackich i prac plastycznych.

Archiwum podzielono na trzy części i ukryto.

  1. Pierwsza cześć została umieszczona w piwnicy szkoły na Nowolipkach 68 już na przełomie lipca i sierpnia 1942 roku, podczas tzw. wielkiej akcji czyli masowej wywózki blisko 300 tysięcy więźniów getta warszawskiego do ośrodka zagłady w Treblince. Udało się ją odnaleźć we wrześniu 1946 roku dzięki Herszowi Wasserowi, jednemu z członków grupy Oneg Szabat, który przeżył wojnę.
  2. Na drugą cześć natrafiono przypadkowo podczas prac budowlanych w 1950 roku.
  3. Trzeciej nigdy nie odnaleziono.

Zachowane dokumenty przekazano do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, gdzie znajdują się do dzisiaj.

W 1996 roku Archiwum Ringelbluma zostało wpisane na listę UNESCO "Pamięć Świata".

16.09.2016