Rocznice i święta

22.10.2017

75. rocznica wielkiej akcji likwidacyjnej getta warszawskiego

Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki Żydzi z getta warszwskiego wywożeni do Treblinki
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

W środę 22 lipca 1942 roku Adam Czerniaków przewodniczący Judenratu w getcie warszawskim zanotował w swoim dzienniku: "Oświadczono nam, że z pewnymi wyjątkami mają Żydzi, bez różnicy płci i wieku, być wysiedleni na wschód. Dziś do godziny 4 po południu ma być dostarczonych 6000 ludzi. I tak będzie (najmniej) codziennie".


W getcie warszawskim, w którym przebywało ponad 400 tysięcy osób, rozpoczęła się tzw. Grossaktion (wielka akcja). Jej celem, jak mówili Niemcy, było skierowanie Żydów do pracy na Wschodzie. W rzeczywistości transporty trafiały do Treblinki II, jednego z największych ośrodków zagłady, w którym w ciągu niespełna roku działalności zamordowano około 900 tysięcy Żydów.

Skierowanych do wywózki zbierano na tzw. Umschlagplatzu (placu przeładunkowym) w pobliżu rampy towarowej Dworca Gdańskiego. Stosunkowo szybko do getta dotarły informacje, co dzieje się z wysiedlonymi. Nie zawsze wierzono w te doniesienia, prawda była zbyt trudna do wyobrażenia. Wielu Żydów zgłaszało się dobrowolnie. Emanuel Ringelblum historyk i kronikarz warszawskiego getta pisał: "Matka nie chciała pójść bez dziecka. Ojciec nie chciał pójść bez żony itd. A potem wszyscy poszli do wagonu. Ze względu na dzieci setki rodzin poszło na Umschlag".

"Wielka akcja" trwała do końca września, pochłonęła blisko 300 tysięcy ofiar, był to największy mord na mieszkańcach Warszawy w dziejach miasta. 

17.07.2017