Muzeum

Zmiany w kontrowersyjnej ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej

fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

27 czerwca polski parlament w trybie pilnym przyjął zmiany w ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej.


Uchylono dwa artykuły, które zakładały odpowiedzialność karną za "publiczne i wbrew faktom przypisywanie Narodowi Polskiemu lub Państwu Polskiemu odpowiedzialności lub współodpowiedzialności za popełnione przez III Rzeszę Niemiecką zbrodnie nazistowskie (…) lub za inne przestępstwa stanowiące zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne lub w inny sposób rażącym pomniejszaniu odpowiedzialności rzeczywistych sprawców tych zbrodni."

Te i inne zapisy w ustawie o IPN obowiązują od 1 marca tego roku. Ich wprowadzeniu towarzyszyły protesty m.in. środowiska naukowego, które obawiało się ograniczenia swobody badań historycznych. Dyrektor Muzeum POLIN prof. Dariusz Stola oraz przewodniczący zarządu Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce Piotr Wiślicki wystosowali wówczas oświadczenie, w którym ostrzegali przed negatywnymi konsekwencjami zmian w ustawie.

"Nie są dobre prawa, które mogą negatywnie odbić się na badaniach historycznych, czyli na poznawaniu prawdy o przeszłości, a proponowana ustawa niesie tego duże ryzyko." - pisali w oświadczeniu. "Ponadto, niemal na pewno zostanie przez wielu odebrana jako próba zduszenia dyskusji o zbrodniach popełnionych przez Polaków, próba politycznej ingerencji w spory historyczne, jako potwierdzenie niechętnych Polsce uprzedzeń." Kolejne miesiące przyniosły potwierdzenie tych obaw. Odstąpienie przez władze Polski od zamiaru obrony dobrego imienia kraju przez domaganie się odpowiedzialności karnej, jest więc krokiem w dobrą stronę. "Ofiarom historycznych zbrodni jesteśmy winni po pierwsze prawdę. A prawdzie najlepiej służy otwarta i rzeczowa dyskusja." - podkreślali w marcu Dariusz Stola i Piotr Wiślicki. Zwracali jednocześnie uwagę, że najlepszym narzędziem do walki z fałszywymi i krzywdzącymi określeniami, takimi jak „polskie obozy zagłady”, jest edukacja.

Przeczytaj całe oświadczenie >>

02.07.2018