Oto obiekt: Powroty i początki. O Żydówkach zaraz po wojnie

Jak wyglądała rzeczywistość polskich Żydówek tuż po zakończeniu II wojny światowej? Czy powrót do kraju oznaczał nowy początek, czy kolejne wyzwania? Jakie możliwości miały kobiety, które ocalały z Zagłady i musiały zdecydować o swojej przyszłości?

Halina Olszewicka w mundurze 2 Korpusu Polskiego.
Copyrights
Fotografia portretowa Haliny Olszewickiej w mundurze, z okresu jej służby w 2 Korpusie Polskim. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Bluza mundurowa Haliny Olszewickiej - letnia wykonana tkaniny wełnianej w kolorze khaki.
Copyrights
Bluza mundurowa Haliny Olszewickiej. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Czarno-biała fotografia Grani Klitenik.
Copyrights
Fotografia Gruni Klitenik do dokumentów. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Chana Terbiler, Abram Kacman i ich syn Walisz siedzą na plaży.
Copyrights
Fotografia Chany Terbiler, Abrama Kacmana i ich syna Walisza na plaży. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Na niebieskim tle biały napis dokument podróży. Należał do Pauliny Włodawer.
Copyrights
Dokument podróży Pauliny Włodawer. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Dokument podróży Pauliny Włodawer z jej danymi, rysopisem i zdjęciem.
Copyrights
Dokument podróży Pauliny Włodawer. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Biała torebka obszyta niebieską nitką, na środku są inicjały E.P.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Biała chusteczka z naszytymi kropeczkami.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

Podczas spotkania przyjrzymy się pięciu różnym historiom – Grani Klitenik, Haliny Olszewickiej, Chany Terbiler, Pauliny Włodawer i Toni Lechtman. Każda z nich podjęła inne decyzje: o powrocie, emigracji, odbudowie życia zawodowego czy działalności społecznej. Ich losy to świadectwo skomplikowanych wyborów, przed którymi stanęły ocalałe z wojennej pożogi kobiety.

Bohaterki spotkania:

  • Grania (Grunia) Klitenik – po wojennej tułaczce przez ZSRR wraca do Warszawy, gdzie podejmuje próbę odbudowy życia i odnalezienia rodziny.

  • Tonia Lechtman – działaczka społeczna, która po wojnie angażuje się w pomoc ocalałym, ale w Polsce pada ofiarą represji stalinowskich.

  • Halina Olszewicka – sanitariuszka Armii Krajowej, uczestniczka powstania warszawskiego, po wojnie służyła w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, by ostatecznie wrócić do Polski.

  • Chana Terbiler – po ucieczce na wschód trafia do kołchozu w ZSRR, a po wojnie osiada z rodziną na tzw. Ziemiach Odzyskanych.

  • Paulina Włodawer (Justman) – ocalała w ZSRR, po wojnie wraca do Polski, zostaje wybitną biochemiczką, by w 1968 roku wyjechać do Szwecji.

W rozmowie wezmą udział:

  • dr Marta Frączkiewicz – kuratorka zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, ekspertka w zakresie pamiątek osobistych i relacji ocalałych.

  • dr Monika Stępień – historyczka i judaistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczka powojennej historii Żydów w Polsce, autorka publikacji na temat życia żydowskich społeczności w PRL-u.

Spotkanie poprowadzi Olga Wróbel – kulturoznawczyni, krytyczka literacka i autorka bloga Kurzojady.


Zobacz pamiątki:


Orlen - mecenas muzeum

Oto obiekt: Powroty i początki. O Żydówkach zaraz po wojnie

20.03.2025 - 20.03.2025