Czytelnia POLIN: Dziennik Ireny Glück. Rozmowa o diarystyce okresu Zagłady pisanej przez młodzież

Zapraszamy na rozmowę na temat dziennika Ireny Glück i diarystyki okresu Zagłady. Z Justyną Kowalską-Leder oraz redaktorkami dziennika Ireny, Dagmarą Swałtek-Niewińską i Alicją Jarkowską, rozmawiać będzie Przemysław Kaniecki. Książki ukazała się nakładem Muzeum POLIN.

Irena Glück, ur. 25 lipca 1924 roku w Krakowie, prowadziła swój dziennik systematycznie od 7 maja 1940 do 19 sierpnia 1942 roku. Nie był jedynym miejscem, w którym Irena zapisywała swoje myśli. Podczas podróży zostawiała dziennik w domu, notowała natomiast na tym, co miała pod ręką – zeszycie, kalendarzu. Po powrocie przepisywała teksty do dziennika. Irena wraz z matką zostały zamordowane prawdopodobnie w 1942 roku w obozie zagłady w Bełżcu.

Literatura pisana przez dzieci i młodzież okresu Zagłady to wielopoziomowe świadectwa epoki. To zapis głosu dziecka wobec doświadczenia granicznego, jednocześnie kolejna, jednostkowa kronika wydarzeń. To literatura pamięci, wrażliwości i moralnej odpowiedzialności.

Edycja powstała w oparciu o tekst oryginalnego dziennika, znajdującego się w Muzeum POLIN (depozyt Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce).

Informacje o dostępności wydarzenia

Hol główny muzeum (poziom 0)

Dostępne wejście: 2 pary drzwi obrotowych oraz 1 szerokie drzwi automatycznie otwierane (zielony przycisk przy wejściu na wysokości ok. 90 cm).
Konieczność przejścia przez punkt ochrony ze skanerem i wykrywaczem metali.
Wejście z psem asystującym możliwe po okazaniu certyfikatu ochronie.
Brak progów i barier architektonicznych.
Dojście do kas: mostek o nachyleniu utrudniającym poruszanie się na wózku; ochrona udziela pomocy.
Obsługa kas w polskim języku migowym: środy, godz. 10:30–16:00.
Stanowiskowa pętla indukcyjna przy kasach.
Możliwość bezpłatnego wypożyczenia mobilnych krzesełek, naszyjnej pętli indukcyjnej i słuchawek wygłuszających na czas zwiedzania.
W pobliżu: toaleta dostępna, z systemem przywoławczym i przewijakiem; oznaczenia wypukłe i w alfabecie Braille’a.
Na poziomie -1 (dostęp windą): komfortka wyposażona w przewijak i leżankę.

Justyna Kowalska-Leder – doktora habilitowana, historyczka literatury i kultury polskiej, kulturoznawczyni, kieruje Zakładem Historii Kultury, oraz międzyzakładowym Zespołem Badań Pamięci o Zagładzie. Zajmuje się historią kultury polskiej XX wieku, a szczególnie badaniem świadectw Zagłady oraz przemian polskiej pamięci zbiorowej o Holokauście. Autorka książek m.in. "«Nie wiem, jak ich mam cenić…» Strefa ambiwalencji w świadectwach Polaków i Żydów" (2019) oraz "Doświadczenie Zagłady z perspektywy dziecka w polskiej literaturze dokumentu osobistego" (2009, Nagroda w Konkursie "Monografie" Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej).

Dagmara Swałtek-Niewińska – kulturoznawczyni, doktorantka. Należy do zespołu badawczego w Centrum Badań nad Zagładą Żydów, IFiS PAN. Jest autorką rozdziału o powiecie bocheńskim w tomie "Dalej jest Noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski" (2018) oraz rozdziału From Kraków to Bochnia and Piwniczna. Jews Escaping from the Generalgouvernement across the Slovak Border, 1939–1944 w publikacji "Entanglements of War Social Networks during the Holocaust" (2022). W pracy badawczej zajmuje się tematem wpływu sieci społecznych na losy i strategie przetrwania Żydów w okupowanej Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości podkrakowskich.

dr Alicja Jarkowska – historyczka, judaistka; pracuje w Instytucie Historii UJ. Współredaktorka dwóch tomów Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjnego archiwum getta Warszawy, autorka książek: m.in. "Wymuszona współpraca czy zdrada? Wokół przypadków kolaboracji Żydów w okupowanym Krakowie" (2018), "Brunatna pajęczyna. Agenci gestapo w okupowanym Krakowie i ich powojenne losy" (2024) oraz wielu artykułów naukowych. Kieruje kilkoma projektami badawczymi dotyczącymi historii krakowskich Żydów w Generalnym Gubernatorstwie, w tym donosicielstwa i agentury Gestapo, czy działalności przestępczej Żydów w latach 1918–1945; najnowszy projekt dotyczy krakowskiego getta. Członkini Komisji Historii i Kultury Żydów PAU, Polskiego Towarzystwa Studiów Żydowskich oraz European Association for Jewish Studies.

Przemysław Kaniecki – kustosz w Dziale Zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, adiunkt na Wydziale "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego. Autor prac z zakresu współczesnej literatury polskiej (także komiksu) i historii filmu polskiego. W 2011 opublikował wywiad rzekę z Tadeuszem Konwickim "W pośpiechu", w 2016 album poświęcony kolekcji POLIN "Przynoszę rzecz, przynoszę historię. Rozmowy z darczyńcami" (redakcja, wspólnie z Judytą Pawlak).

Wydarzenie odbywa się w ramach programu towarzyszącego akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile upamiętniającej wybuch powstania w getcie warszawskim.

Stopka z loforypami organizatorów, partnerów i sponsorów akcji Żonkile 2026