Wydarzenie

18.05.2013

Relacja: NOC MUZEÓW

18 maja w Muzeum Historii Żydów Polskich odbyła się nasza pierwsza Noc Muzeów w nowej siedzibie na warszawskim Muranowie. Odwiedziło nas niemal 6000 gości! Dziękujemy wszystkim za niezapomniany wieczór!

W przyjemniej atmosferze w ciepłą sobotnią noc przywitaliśmy naszych gości, zarówno młodych, jak i starszych, rodziny z dziećmi, rowerzystów i spacerowiczów, słowem: wszystkich! Przed wejściem do muzeum szybko uformowała się kolejka – na szczęście równie szybko posuwała się do przodu. Mimo to, nasi animatorzy zadbali o to, aby umilić wszystkim oczekiwanie. W środku czekała na zwiedzających moc atrakcji.

Budynek Muzeum Historii Żydów Polskich to nowoczesny projekt i niezwykła konstrukcja. Nic dziwnego, że stał się inspiracją dla wielu przygotowanych z tej okazji wydarzeń. Wieczór zainaugurowała międzynarodowa debata o architekturze, wartko prowadzona przez Grzegorza Stiasnego. Rainer Mahlamäki – fiński projektant budynku oraz Ewa Kuryłowicz i Marcin Ferenc z pracowni APA Kuryłowicz opowiadali o procesie projektowania i budowy muzeum. Bogdan Paczowski, przewodniczący jury, które oceniało projekty, przypomniał wydarzenia z 2005 roku, gdy ponad 100 projektów konkurowało ze sobą o główną nagrodę w konkursie architektonicznym. Od strony technicznej o projekcie opowiedziała Maria Poprzęcka, która opisała gruntowne zmiany, jakie zaszły w zakresie budowy muzeów na świecie w ostatnich latach. Koncepcja muzeum-świątyni została zastąpiona koncepcją muzeum otwartego. Grzegorz Piątek podkreślił, że mamy obecnie do czynienia z muzeum rozszerzonym, wykraczającym w swojej ofercie i architekturze poza wystawy stałe. Po zakończeniu części panelowej z sali posypały się pytania: W jaki sposób architektura muzeum odnosi się do historii getta? Dlaczego z prostej bryły budynku wysuwają się dwa narożniki? Jak siedziba muzeum ma się do pobliskiego pomnika? Dopiero po dwóch godzinach słuchacze i uczestnicy debaty wyruszyli, by wziąć udział w pozostałych atrakcjach nocy w Muzeum Historii Żydów Polskich.

Tajemnice muzeum (nie tylko architektoniczne) można było zgłębiać również na wiele innych sposobów. Uczestnicy rodzinnej gry muzealnej krążyli po zakamarkach gmachu, wykonując kolejne zadania, rozwiązując zagadki i mozolnie zbierając punkty: fragmenty hebrajskich liter. Na koniec ułożono z nich słowo „Po-lin”, nawiązujące do legendy o przybyciu Żydów na ziemie polskie, a także do liter zdobiących szklaną fasadę muzeum.

Tych, którzy architekturę chcieli zgłębiać czynnie zaprosiliśmy na warsztaty „Zbuduj swoje muzeum”. Dwudziestu pięciu niezwykle zaangażowanych, młodych architektów (w wieku od 7 do 12 lat) wraz z opiekunami wzięło udział w warsztatach zorganizowanych przez Archidzieciaki. Dzieci poznały trzy rodzaje muzeów, różniące się pod względem typu wystaw, ścieżek zwiedzania i typologii. Znalazły się wśród nich muzea bardziej tradycyjne, np. Muzeum Narodowe w Warszawie, Luwr, czy Muzeum Łazienki Królewskie oraz niezwykłe, futurystyczne projekty, takie jak Muzeum Żydowskie w Berlinie czy Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Zadaniem dzieci było wymyślenie projektu wystawy dla Muzeum Historii Żydów Polskich – wystawy, która odpowiadałaby charakterowi architektury naszego budynku. Po około godzinie młodzi architekci stworzyli imponujące projekty wystaw. Przez całą noc zwiedzający mogli oglądać efekty ich pracy w muzealnej przestrzeni dla dzieci.

Zwiedzający mieli również okazję, by zaadresować swój własny list do ludzi z minionych epok. Co chcielibyśmy powiedzieć Żydom ukazanym na czarno-białym zdjęciu sprzed stu lat? Niełatwo było dobrać słowa…
W kolejce do wejścia czekało kilkaset osób, którym muzeum wyszło naprzeciw. Edukatorzy wyposażeni w duże plansze ze zdjęciami z lat 20. i 30. opowiadali czekającym historię żydowskich miasteczek, zapraszając na wystawę „Listy do tych, co daleko”. Premiera pierwszej wystawy czasowej w Muzeum Historii Żydów Polskich była prawdziwym hitem wieczoru. Setki uczestników Nocy Muzeów zanurzyły się w atmosferę żydowskiego życia, utrwaloną na amatorskich filmach żydowskich emigrantów ze Stanów Zjednoczonych przed drugą wojną światową. Na wystawie autorstwa Pétera Forgácsa panował tajemniczy półmrok; dziesiątki ludzi siedząc lub stojąc w grupach oglądało filmowe pocztówki z przeszłości, słuchając muzyki zespołu The Klezmatics.

Z tej sali, pełnej wyciszenia i skupienia, powróciliśmy do innych, tętniących życiem przestrzeni. Ani przez chwilę nie słabło zainteresowanie warsztatami „Żydowskie znaki". Od godziny 20 do 1 w nocy zwiedzający tłumnie oblegali stół warsztatowy we foyer. Goście w każdym wieku odrysowywali na przezroczystych foliach różne symbole związane z kulturą żydowską, np. menory, hamsy, synagogi, znaki zodiaku. Dzięki animatorom, rysujący poznawali znaczenie symboli oraz znaki zodiaku odpowiadające danym świętom żydowskim. Po zakończeniu pracy każdy uczestnik mógł z pomocą członków Grupy Malarze stworzyć animację swojego rysunku i zobaczyć efekt wyświetlony na ścianie krzywolinionej. Wszystko to w rytm muzyki muzyki zespołu Alte Zachen, który rozpoczął koncert na żywo pod budynkiem muzeum.

Młody lubelski zespół NeoKlez, grający muzykę inspirowaną tradycyjnymi żydowskimi motywami, rozgrzał publiczność przed występem gwiazd wieczoru. Zespół Alte Zachen zagrał w niecodziennym, jednakże znakomitym składzie. W Noc Muzeów usłyszeliśmy gościa specjalnego, Miłosza Penkale, a zamiast perkusistki Oli Rzepki – Pawła Szpurę. Zagrali także nieodzowni Raphael Rogiński, Macio Moretti i Bartek Tyciński. Słuchacze zgromadzeni pod gołym niebem kołysali się w rytm surfersko-chasydzkiej muzyki. Mocne fragmenty przeplatały się ze swingującym brzemieniem rodem z lat 60. Oklaski nie milkły w przerwach między utworami.

Noc była wypełniona po brzegi. Przez cały czas goście mogli przyłączyć się do spacerów po budynku z naszymi przewodnikami, a także wybrać się w wirtualną podróż po wystawie głównej oglądając krótki film.
Choć muzeum było otwarte do godz. 1.00, ostatni goście wychodzili jeszcze po 1.30. Odwiedziło nas niemal 6000 osób – dziękujemy, że byliście z nami! Nie możemy doczekać się już kolejnej Nocy Muzeów!

 

Realizacja tegorocznej Nocy Muzeów możliwa dzięki wsparciu Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce

Logo Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce

 

 

18.05.2013