Wydarzenie

22 lipca 2016

Rocznica rozpoczęcia tzw. wielkiej akcji w getcie warszawskim, 22 lipca 1942

fotografia z Raportu Stroopa, Tłumy Żydów opuszczających getto / IPN

W środę 22 lipca 1942 roku wczesnym rankiem oddziały policyjne otoczyły getto warszawskie – największe w okupowanej Europie, gdzie przebywało blisko pół miliona ludzi. Do siedziby Judenratu (Rady Żydowskiej) przybył z Lublina komisarz ds. przesiedleń SS-Sturmbannführef Herman Höfle. Przekazał Judenratowi rozporządzenie o przesiedleniu ludności getta, z wyjątkiem osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach niemieckich i instytucjach kierujących funkcjonowaniem getta. Przesiedleńcom zezwolono na zabranie zaledwie 15 kg bagażu, ale wszystkich posiadanych pieniędzy i kosztowności.

Rozpoczęła się tzw. Grossaktion (wielka akcja), która oficjalnie miała doprowadzić do przesiedlenia Żydów na Wschód. Tak naprawdę celem była Treblinka II, jeden z ośrodków zagłady, które powstały wiosną 1942 roku i miały doprowadzić do – jak to określali Niemcy – ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej, czyli do wymordowania Żydów europejskich.

Codziennie z Umschlagplatzu (placu przeładunkowego) w pobliżu rampy towarowej Dworca Gdańskiego odchodziły transporty liczące po 5–7 tysięcy osób. Wielu Żydów zgłaszało się dobrowolnie, chcąc otrzymać przydział żywności - chleb w głodującym getcie był bezcenny. W ciągu zaledwie dwóch miesięcy, od końca lipca do końca września, wywieziono i zgładzono w komorach gazowych w Treblince około 300 tysięcy Żydów. Wymordowano całe rodziny, wszystkich mieszkańców poszczególnych domów i ulic – jedną czwartą przedwojennych mieszkańców Warszawy. 

22 lipca, w 74. rocznicę rozpoczęcia przez Niemców likwidacji getta w Warszawie, przez stolicę przeszedł Marsz Pamięci. Rozpoczął się on o godz. 17.00 pod pomnikiem Umschlagplatz przy ul. Stawki, a zakończył około godz. 18.30 na ul. Śliskiej przy dawnym Szpitalu Dziecięcym im. Bersohnów i Baumanów.

Marsz organizuje Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma we współpracy z Urzędem Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, Urzędem Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

21.07.2016