Czy Polska odrodzona w 1918 r. po ponad 120 latach obcych rządów należała do wszystkich swych obywateli? Kto i na jakiej podstawie rościł sobie prawa do decydowania o sprawach II Rzeczpospolitej - kto wybierał jej władze, czyje interesy i opinie były przez te władze uwzględniane w większym, a czyje w mniejszym stopniu, kto był zatrudniany w administracji, wojsku, policji?

Na te pytania odpowiadać będzie czworo historyków - wybitnych specjalistów od dziejów Polski międzywojennej: 

• prof. dr hab. Andrzej Chojnowski -  profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego, autor prac o II Rzeczypospolitej, Ukrainie i historii państwa Izrael;
• dr hab. Maciej Górny – historyk w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, interesuje się Europą Wschodnią w XIX i XX wieku;
• dr hab. Janusz Mierzwa – historyk w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, zajmuje się historią społeczną, gospodarczą i polityczną II Rzeczypospolitej;
• dr hab. Jolanta Żyndul – historyczka w Żydowskim Instytucie Historycznym, specjalistka w zakresie historii Żydów polskich i stosunków polsko-żydowskich w okresie międzywojennym.

Debatę poprowadzi prof. Dariusz Stola – historyk w Instytucie Studiów Politycznych PAN, dyrektor Muzeum POLIN.

W badaniach naukowych zawsze były i są do dziś trzy rodzaje granic: kulturowe – związane z systemem wartości, religią i kodeksem etyki badań; poznawcze – ograniczona kreatywność badaczy; finansowe – o kierunkach badań decyduje ten, kto ma pieniądze. Obecne tempo rozwoju nauki rodzi lęk, że badania mogą nas zniszczyć lub wykoślawić człowieczeństwo, przejąć kontrolę nad nami.

Pojawiają się zatem pytania – czy mamy zakazać prowadzenia takich badań? Czy powinna istnieć „wiedza zakazana”? A jeśli tak, to czego powinna dotyczyć? Co wolno, a czego nie wolno czynić w badaniach eksperymentalnych na człowieku? Kto, w jaki sposób i ze względu na jakie zasady wyznacza granice wolności badań? Spór o granice jest sporem etycznym. Czy możliwe jest jego racjonalne rozstrzygnięcie?

W dyskusji udział wezmą:

• dr hab. Janusz Czapiński – psycholog społeczny z Uniwersytetu Warszawskiego;
• s. prof. dr hab. Barbara Chyrowicz – filozofka i bioetyczna z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego;
• dr hab. Zbigniew Szawarski – etyk i filozof medycyny z Uniwersytetu Warszawskiego.

Debatę poprowadzi prof. dr hab. Andrzej Ziemba, zastępca dyrektora Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN.