Wydarzenie

5.03.2019

Gala Sprawiedliwi 2019

fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

W przeddzień Europejskiego Dnia Pamięci o Sprawiedliwych poznamy kolejne trzy nazwiska osób uhonorowanych tytułem Sprawiedliwego. Uroczysta gala z tej okazji odbędzie się 5 marca o godzinie 18:00 w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

5 marca (wtorek), godz. 18.00, POBIERZ BEZPŁATNĄ WEJŚCIÓWKĘ >>

Sprawiedliwi to ci, którzy występowali w obronie godności człowieka w czasach wojen i zbrodni w XX i XXI wieku. Sylwetki nominowanych przedstawią Maja Komorowska i Zbigniew Gluza, przewodniczący Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie. Następnie poznamy trzy nazwiska wyróżnione tym wyjątkowym tytułem. Wśród tegorocznych nominowanych znaleźli się:

  • Arsienij Borisowicz Roginski – rosyjski historyk i działacz polityczny, przewodniczący Stowarzyszenia „Memoriał” badającego zbrodnie stalinowskie.
  • Mbaje Diagne – senegalski żołnierz sił pokojowych ONZ w Rwandzie, który, postępując wbrew rozkazom, uratował samodzielnie dziesiątki Tutsich, w tym dzieci zamordowanej premier Agathe Uwilingiyimana.
  • Ewelina Lipko-Lipczyńska – nauczycielka języka polskiego. Podczas wojny wraz z rodziną uratowała czterdziestu Żydów, za co w 1966 roku odebrała przyznany przez Yad Vashem medal Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, a w 1997 honorowe obywatelstwo Państwa Izrael. W 1968 otwarcie protestowała przeciwko aresztowaniom studentów, antysemickiej nagonce, i Żydów obywatelstwa i zmuszaniu do emigracji z Polski, za co została wyrzucona ze szkoły z zakazem dalszego nauczania w Polsce.
  • Raoul Wallenberg – szwedzki dyplomata, który w czasie wojny uratował od eksterminacji kilkadziesiąt tysięcy węgierskich Żydów.
  • Muhammed Wassem Maaz – lekarz pediatra z Aleppo w Syrii, który, jako jeden z niewielu, pozostał w mieście mimo trwających działań wojennych, aby ratować chore i ranne dzieci. Zginał 29 kwietnia 2016 roku podczas bombardowania Aleppo.
  • Harry Wu – chiński katolik, więziony za swą wiarę w chińskich obozach koncentracyjnych laogai. Po wyjściu z więzienia wyemigrował do USA, gdzie do końca życia dokumentował zbrodnie chińskich komunistów.

6 marca obchodzimy Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych ustanowiony przez Parlament Europejski w maju 2012 roku z inicjatywy działającego we Włoszech Komitetu Światowego Ogrodu Sprawiedliwych (GARIWO). Nie jest to data przypadkowa. Tego dnia zmarł Mosze Bejski, urodzony w Polsce inicjator Ogrodów Sprawiedliwych w Jerozolimie oraz współtwórca definicji Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Sprawiedliwy jest pojęciem szerszym w stosunku do przyznawanego przez Yad Vashem tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata – honorowego odznaczenia nadawanego przez państwo Izrael osobom nieżydowskiego pochodzenia za pomoc okazaną Żydom podczas II wojny światowej. Sprawiedliwi, poza obroną godności człowieka w czasie Zagłady, sprzeciwiali się ludobójstwu Ormian, udzielali pomocy ofiarom wojny w Rwandzie, Kambodży czy w czasie czystek etnicznych w byłej Jugosławii oraz występowali w obronie wolności w reżimach totalitarnych.

W 2014 roku Dom Spotkań z Historią, przy wsparciu włoskiej Fundacji Gariwo i Burmistrza Dzielnicy Wola, zainicjował powstanie pierwszego w Polsce Ogrodu Sprawiedliwych. Właśnie w warszawskim ogrodzie sadzone są drzewka i odsłaniane pamiątkowe tablice Sprawiedliwych. Dotychczas uhonorowani zostali: Jan Karski, Marek Edelman, Tadeusz Mazowiecki, Anna Politkowska, Magdalena Grodzka-Gużkowska, Antonia Locatelli, Petro Hryhorenko, Nelson Mandela, Hasan Mazhar, Władysław Bartoszewski, Witold Pilecki, ks. Jan Zieja, Natalia Gorbaniewska, Jan Jelinek, Roberto Kozak, Rafał Lemkin, Armin Wegner oraz ks. Adalbert Wojciech Zink.

5 marca poznamy nazwiska kolejnych osób, dla których wiosną tego roku posadzimy drzewka i odsłonimy kamienie z pamiątkową inskrypcją. Galę poprowadzi Jerzy Kisielewski, a uroczystość zakończy koncert fortepianowy Janusza Olejniczaka. Bezpłatne wejściówki na galę będzie można pobrać od 28 lutego na stronie: bilety.polin.pl.

 

Organizatorzy gali: Dom Spotkań z Historią, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Partnerzy: Muzeum Historii Polski, Gariwo

01.03.2019