Do naszej kolekcji trafiła rzeźba "Samogłoska" – jedno z ważniejszych dzieł Aliny Szapocznikow. Zakup został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Rzeźbę można zobaczyć w muzeum od 18 września 2025.
Rzeźba "Samogłoska" z 1962 roku to jedno z najciekawszych dzieł w dorobku Aliny Szapocznikow – artystki, która zrewolucjonizowała myślenie o formie, materiale i cielesności w sztuce XX wieku. Praca powstała z bryły piaskowca, uformowanej na kształt litery V – zgodnie z filologiczną definicją samogłoski. Kamienną strukturę artystka dopełniła odlewem z brązu, przez co stworzyła kompozycję pełną napięcia i symboliki.
Szapocznikow w swojej twórczości obserwowała materię, która ulega przemianie. Pozostawiała naturalne pęknięcia, zagłębienia, chropowatości – nie maskowała ich, lecz czyniła częścią dzieła. Tak jest i w "Samogłosce", która łączy precyzyjne opracowanie z organiczną, zmienną strukturą. To także przykład eksperymentów z nowymi materiałami, które artystka prowadziła w latach sześćdziesiątych.
Alina Szapocznikow urodziła się 16 maja 1926 roku w Kaliszu. Przed wojną mieszkała w Pabianicach. W czasie Zagłady przeszła przez getta w Pabianicach i Łodzi, niemiecki nazistowski obóz zagłady Auschwitz, obóz w Bergen-Belsen oraz getto Theresienstadt. Po wojnie studiowała rzeźbę w Pradze i w Paryżu. W latach pięćdziesiątych wróciła do Polski i kontynuowała działalność artystyczną. Zmarła w 1973 roku w Passy, we Francji.
"Samogłoska" była wielokrotnie prezentowana na wystawach i została uwzględniona w katalogu rzeźb artystki autorstwa Jolanty Goli (poz. kat. 220). Dziś dołącza do naszych zbiorów i będzie częścią przyszłych ekspozycji.
Fot. I. Książek / Muzeum Historii Żydów Polskich
