Maria Ka: Idę sama. Rzeczywistość mnie zbojkotowała
Multimedialna instalacja prezentuje zderzenie jidyszowego świata artystycznego Marii Ka ze zjawiskiem bojkotu kulturowego Żydów i Żydówek, również tu, w Polsce, w obliczu wojny na Bliskim Wschodzie. Koncepcja instalacji "Idę sama. Rzeczywistość mnie zbojkotowała איך גיי אַליין. די וואָר האָט מיך בויקאָטירט" opiera się na zestawieniu dwóch światów – twórczego i politycznego. Ten drugi, poprzez geopolitykę, wdarł się na ścieżkę artystki w 2025 roku, redefiniując jej dotychczasowe muzyczne uniwersum.
Fot. 1: A. Fijołek
Fot. 2 i 3: M. Jaźwiecki
Koncepcja instalacji "Idę sama. Rzeczywistość mnie zbojkotowała"
Pierwsza część tytułu instalacji to parafraza jednego z naczelnych haseł strajków kobiet, których artystka była aktywną uczestniczką: "Nigdy nie będziesz szła sama". Transformacja tego hasła opisuje aktualną rzeczywistość wielu osób ze społeczności żydowskiej – rzeczywistość izolacji, doświadczenia zjawiska bojkotu kulturowego.
Jak skonstruowana jest instalacja Marii Ka
Instalacja podzielona jest na części, a jej punktem wyjścia jest osobiste doświadczenie lawiny hejtu i gróźb w internecie podczas premiery najnowszego, piątego albumu artystki w języku jidysz pt. Di Mashin די מאַשין oraz napotykanie wielu incydentów nienawiści w życiu pozainternetowym.
Instalacja w sposób symboliczny prezentuje zderzenie jidyszowego świata twórczego i leżących u jego podstaw zasad: dialogu, połączeń, zrozumienia, otwartości, jedności w różnorodnościach, edukacji, ciągłości i pokojowej koegzystencji, ze światem wojny, nienawiści, wykluczenia, bojkotu kulturowego, odrzucenia, radykalnego osądzania i polaryzacji. Te dwa światy łączy i dzieli umowna linia, stanowiąca jednocześnie szansę spotkania oraz granicę, gdy otwartość napotyka na opór.
To studium samotności, izolacji, wyobcowania, bojkotu ze względu na pochodzenie, poczucia braku sojuszniczek i sojuszników w nieżydowskim świecie. Oraz pytanie o sens sztuki żydowskiej i tworzenia w języku jidysz w roku 2026.
Koncert "Di Krigs Mashin די קריגס מאַשין" (Maszyna Wojny)
Instalacji towarzyszy koncert Di Krigs Mashin די קריגס מאַשין (Maszyna Wojny), obejmujący autorskie piosenki w języku jidysz przeplatane dźwiękowymi warstwami złożonymi z mowy nienawiści kierowanej w stronę Marii Ka przez ostatni rok.
Maria Ka – tekściarka, kompozytorka, wokalistka i pianistka tworząca autorską muzykę jidysz. Trzykrotna laureatka nagrody publiczności w brazylijskim konkursie Bubbe Awards. Łączy jidysz z alternatywą, elektroniką, punkiem i elektropopem. Włącza kobiece historie i perspektywy do głównej narracji historycznej. Koncertowała na największych światowych i polskich festiwalach kultury żydowskiej. Jej albumy opisywały m.in. ARTE TV, Sirius XM, "The Times of Israel", "The Forward" i "Tablet".
Projekt jest częścią programu Galerii Rotacyjnej, prezentującej twórczość żydowskich osób artystycznych. Tegoroczna edycja poświęcona jest „pytaniom granicznym”, a kolejne odsłony przyjmują formę instalacji i działań performatywnych tworzonych przez indywidualne osoby artystyczne lub kolektywy.

Maria Ka: Idę sama. Rzeczywistość mnie zbojkotowała
- Instalacja w Galerii Rotacyjnej na poziomie 0