Oprawa do przechowywania Zwoju Estery w kolekcji Muzeum POLIN

Do zbiorów Muzeum POLIN trafiła bogato zdobiona oprawa do przechowywania Zwoju Estery z napisami języku hebrajskim: אסתר התקרבה ונגעה בקצה השרביט/ המגילה של אסתר (Estera zbliżyła się i dotknęła główki różdżki / Zwój Estery). Co ciekawe, w hebrajskiej inskrypcji są błędy sugerujące, że napisy grawerował ktoś nieznający języka. I rzeczywiście tę piękną oprawę ze srebra próby 12 wykonał w 1846 roku w Krakowie Franciszek Piątkowski (1801-1870).

Konserwatorka trzyma w dłoniach etui na zwój Estery. Na dłoniach ma założone rękawiczki.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Srebrne etiu na zwój Estery z dekoracją roślinną.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

Księga Estery (hebr. ‏מגילת אֶסְתֵּר; Megilat Ester), obok Pieśni nad Pieśniami, Trenów, Księgi Rut i Księgi Koheleta, zaliczana jest do tzw. Pięciu Zwojów / pięciu ksiąg biblijnych). Opowiada historię Estery żony Ahaswerusa (identyfikowanego z królem Persji Artakserksesem I) oraz jej opiekuna, Mordechaja (Mardocheusza zwanego Sprawiedliwym; hebr. Mordechaj ha-Cad(d)ik; jid. Mordche lub Motche Hacadek), który pokrzyżował plany pierwszego ministra królewskiego (Hamana) dążącego do wygubienia wszystkich Żydów w państwie perskim. Księga kończy się ukaraniem Hamana przez powieszenie jego i jego 12 synów oraz objęciem przez Mordechaja stanowiska ministra. Uważa się, że historia Estery może być opisem wydarzeń, które (być może) miały miejsce w poł. V w. p.n.e., ale wśród badaczy nie ma jednak zgody co do historyczności księgi.

Historia Estery przez wieki cieszyła się wielką popularnością. Czytanie Księgi Estery w synagodze z ręcznie przepisanego zwoju umieszczonego w ozdobnej oprawie jest ważną częścią obchodów święta Purim (obchodzonego 4. dnia miesiąca adar; luty–marzec) ustanowionego na pamiątkę opisanego w niej ocalenia Żydów w Persji.

Wewnątrz zakupionej do zbiorów bogato zdobionej cylindrycznej oprawy brakuje zwoju. Dekoracja rytą, stylizowaną, roślinną kompozycją stanowi obramienie dla owalnego pola, z przedstawieniami króla Aswerusa i królowej Estery.

Zakup wsparty przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce dzięki środkom pozyskanym od darczyńców programu "Zaopiekuj się kolekcją!" i anonimowego darczyńcy.