Pamiątki po Natalii (Nasze) Blüth z d. Włodawer (1903–1961)

Pamiątki po Natalii (Nasze) Blüth z d. Włodawer (1903–1961), która w okresie powstania warszawskiego została zesłana do obozów koncentracyjnych w Niemczech.

Bon Kazimiery Chojnackiej (Natalii Bluth) do kantyny obozu w Buchenwaldzie.
Copyrights
Bon do kantyny obozowej, pamiątka po Natalii Blüth z kolekcji Muzeum POLIN. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Trójkątna naszywka obozowa Natalii Blüth w kolorze czerwonym, z nadrukowaną literą "P".
Copyrights
Trójkątna naszywka obozowa, pamiątka po Natalii Blüth z kolekcji Muzeum POLIN. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

To bon do kantyny oraz trójkątna naszywka w kolorze czerwonym, która była oznaczeniem więźniów politycznych w nazistowskich obozach koncentracyjnych. Nadrukowana na niej litera identyfikowała narodowość. Literą "P" oznaczeni byli Polacy. Blüth została bowiem zesłana jako Kazimiera Chojnacka – tak brzmiało jej nazwisko w fałszywych dokumentach.

Okoliczności jej deportacji do Niemiec nie są jasne. Wspominała rodzinie, że w trakcie ukrywania się na tzw. aryjskiej stronie została zdenuncjowana i osadzona w więzieniu razem ze szwagierką, Hanną Włodawer. Wiktora Włodawera (brata) również pojmano, ale uwięziono osobno. Wiktor został zabity w lipcu 1944, Natalia i Hanna natomiast miały zostać oswobodzone podczas powstania – być może są nawet na sławnym zdjęciu z Gęsiówki z 5 sierpnia 1944 (Natalia – ostatnia po prawej?).

W połowie sierpnia 1944 musiała jednak zostać pojmana – zachowała się dokumentacja Natalii z niemieckich obozów, która wskazuje, że z Konzentrationslager Warschau wywieziono ją do Ravensbrück (ten obóz jedna z najważniejszych destynacji więźniów polskich z powstania warszawskiego). Potem została przewieziona do obozu w Altenburgu, w południowych Niemczech, przebywała w nim od 23.09.1944. Był to obóz satelitarny Konzentrationslager Buchenwald (więźniarki otrzymały numery ewidencyjne KL Buchenwald i najwidoczniej posługiwały się bonami z kantyny buchenwaldzkiej). Nie wiemy, czy naszywka pochodzi z okresu więzienia w Polsce, czy już z Niemiec. Natalia ocalała z marszu śmierci w Czechach, naszywkę i bon zachowała jako pamiątki.


Czytaj więcej o udziale Żydów w powstaniu warszawskim >>