Trzeci Festiwal Muzyki Żydowskiej im. Rywki Tiktiner w Tykocinie
To już trzeci raz, kiedy Tykocin zapełni się wspaniałymi dźwiękami muzyki dzięki Festiwalowi Muzyki Żydowskiej im. Rywki Tiktiner, organizowanemu przez Instytut Mieczysława Wajnberga i Warszawskie Towarzystwo Sceniczne. Festiwal rozpocznie się 10, a zakończy 31 maja. Koncerty odbędą się w Wielkiej Synagodze w Tykocinie, a wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
Tegoroczny festiwal to prawdziwe święto muzyki. Podczas czterech kolejnych weekendów w tykocińskiej synagodze wystąpią najwybitniejsi artyści z Polski, Słowenii i Australii. Spotkania w małych, kameralnych składach dają możliwość obserwowania z bliska dialogu i partnerstwa w muzyce, a także pozwalają na głębokie wczucie się w emocje płynące z granych utworów.
Festiwal rozpocznie się 10 maja niedzielnym koncertem, podczas którego wykonane zostaną następujące utwory: Verklärte Nacht op. 4 Arnolda Schönberga oraz Symfonia kameralna nr 3 op. 151 Mieczysława Wajnberga, które wykona sekstet smyczkowy w składzie: Anna Maria Staśkiewicz, Maria Sławek – skrzypce; Artur Rozmysłowicz, Katarzyna Budnik – altówki; Marcin Zdunik, Rafał Kwiatkowski – wiolonczele.
W kolejny weekend, 16 maja, gośćmi festiwalu będą mezzosopranistka Olga Rusin i Grzegorz Wierus, grający na fortepianie. Duet ten wykona następujące utwory: Drei jiddische Lieder op. 53 Viktora Ullmanna, Jüdische Lieder op. 13 Mieczysława Wajnberga, Z żydowskiej poezji ludowej op. 79 nr 3 "Kołysanka" Dmitrija Szostakowicza oraz Biblia cygańska op. 57 "Der Shifer" Mieczysława Wajnberga.
24 maja w Wielkiej Synagodze w Tykocinie wystąpi duet Fudala/Rot Duo, czyli Wojciech Fudala (wiolonczela) i Michał Rot (fortepian). Wykonają wspólnie Sonatę nr 1 D-dur op. 18 Antona Rubinsteina, Three Scenes from Jewish Life Ernesta Blocha, Sonatę nr 1 op. 21 Mieczysława Wajnberga oraz suitę Baal Shem Ernesta Blocha, której opracowanie przygotował sam Wojciech Fudala.
Finałowe wydarzenie odbędzie się w niedzielę 31 maja – wystąpi laureatka III nagrody 2. Międzynarodowego Konkursu Mieczysława Wajnberga w Katowicach, Maya Horvat, oraz pianista Joseph Havlat. Usłyszą Państwo następujące utwory: Sonatę nr 5 op. 53 Mieczysława Wajnberga, Pieśni kurpiowskie Karola Szymanowskiego w autorskim opracowaniu Josepha Havlata oraz Sonatę na skrzypce i fortepian op. 134 Dmitrija Szostakowicza.
Z dumą i radością wspominamy ubiegłoroczne koncerty. Pamiętamy wspólny zachwyt – artystów i słuchaczy, wspaniałą akustykę i ciepłą atmosferę, która wypełniała synagogę podczas wiosennych wieczorów. Jestem pewna, że tak samo będzie w tym roku.
Maria Sławek
W programie festiwalu znalazły się też wydarzenia, które uzupełnią główny, muzyczny program: oprowadzanie po Wielkiej Synagodze (10 maja) oraz spotkanie z Bellą Szwarcman-Czarnotą – pisarką, publicystką, redaktorką, tłumaczką i filozofką, znawczynią tematyki kobiet żydowskich, które odbędzie się 31 maja, będąc jednocześnie idealnym domknięciem festiwalu.
Festiwal jest świętem, wyjątkowym spotkaniem, na które zapraszamy mieszkańców Tykocina, przyjezdnych, a także tych, którzy trafiają tu przypadkiem i których na chwilę zatrzymuje to niezwykłe miejsce, jego kultura i historia. Wierzymy, że otwarta formuła festiwalu i doskonała akustyka synagogi sprawią, że muzyka żydowska zabrzmi olśniewająco, zostanie w pamięci i zachęci do dalszego jej odkrywania.
Lilianna Krych, współkuratorka festiwalu
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny. Szczegóły: www.tiktiner.pl
Festiwal Muzyki Żydowskiej im. Rywki Tiktiner w Tykocinie 2026
Program
10 maja 2026
- godz. 18:00, Wielka Synagoga w Tykocinie, oprowadzanie po wystawie na babińcu synagogi – dr Krzysztof Jodczyk,
- godz. 19:00, Wielka Synagoga w Tykocinie:
- Arnold Schönberg (1874–1951) – Verklärte Nacht op. 4 na sekstet smyczkowy,
- Mieczysław Wajnberg (1919–1996) – Symfonia kameralna nr 3 op. 151 (aranżacja na sekstet smyczkowy: Maria Sławek),
- Anna Maria Staśkiewicz, Maria Sławek – skrzypce Artur Rozmysłowicz, Katarzyna Budnik – altówki Marcin Zdunik, Rafał Kwiatkowski – wiolonczele.
16 maja 2026
- godz. 19:00, Wielka Synagoga w Tykocinie Noc Muzeów:
- Olga Rusin – mezzosopran Grzegorz Wierus – fortepian,
- Viktor Ullmann (1898–1944) – Drei jiddische Lieder op. 53,
- Mieczysław Wajnberg (1919–1996) – Jüdische Lieder op. 13,
- Dmitrij Szostakowicz (1906–1975) – Z żydowskiej poezji ludowej op. 79, nr 3 "Kołysanka" Mieczysław Wajnberg – Biblia cygańska op. 57, "Der Shifer".
24 maja 2026
- godz. 19:00, Wielka Synagoga w Tykocinie:
- Fudala/Rot Duo: Wojciech Fudala – wiolonczela, Michał Rot – fortepian,
- Anton Rubinstein (1829–1894) – Sonata nr 1 D-dur op. 18,
- Ernest Bloch (1880–1959) – Three Scenes from Jewish Life,
- Mieczysław Wajnberg (1919–1996) – Sonata nr 1 op. 21 na wiolonczelę i fortepian Ernest Bloch – Suita "Baal Shem" (opr. W. Fudala).
31 maja 2026
- godz. 17:00, Dom Talmudyczny Spotkanie z Bella Szwarcman-Czarnota,
- godz. 19:00, Wielka Synagoga w Tykocinie:
- Maya Horvat (Słowenia) – skrzypce Joseph Havlat (Australia) – fortepian,
- Mieczysław Wajnberg (1919–1996) – Sonata nr 5 op. 53,
- Karol Szymanowski (1882–1937) – Pieśni kurpiowskie (opr. J. Havlat) Dmitrij Szostakowicz (1906–1975) – Sonata na skrzypce i fortepian op. 134.
Celem festiwalu jest prezentacja szeroko pojętej muzyki żydowskiej – pisanej przez żydowskich kompozytorów i kompozytorki, poświęconej tematyce żydowskiej lub inspirowanej tradycyjnymi melodiami, instrumentami, religią i historią Żydów. Organizatorzy festiwalu koncentrują się na artystycznym dorobku diaspory żydowskiej obecnej na terenach Polski przez blisko 1000 lat.
Patronką festiwalu jest Rebeka (Rywka) Tiktiner – urodzona w Tykocinie w XVI wieku uczona talmudystka i autorka literatury religijnej adresowanej do kobiet, a także kilku pieśni do dziś śpiewanych z okazji święta Simchat Tora.
Rywka Tiktiner jest dla mnie symbolem Tykocina, którego już nie ma. Jedną z najwybitniejszych kobiet urodzonych właśnie tutaj, która w czasach, kiedy bardzo niewiele osób potrafiło pisać i czytać, stworzyła poradnik zawierający zasady moralnego postępowania. Upamiętniając jej imię, odwołujemy się do przeszłości tego wyjątkowego miasteczka.
Maria Sławek, skrzypaczka i kuratorka festiwalu
Festiwal Muzyki Żydowskiej im. Rywki Tiktiner to inicjatywa organizowana przez Instytut Mieczysława Wajnberga we współpracy z Muzeum Podlaskim w Białymstoku – Oddział w Tykocinie i Warszawskim Towarzystwem Scenicznym.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu "MuzykaV, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Partnerzy:
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- Narodowy Instytut Muzyki i Tańca
- Muzeum Podlaskie w Białymstoku,
- Województwo Podlaskie,
- ZAIKS,
- STOART,
- VILLA REGENT,
- Fortepiany Otwock.
Patronat honorowy:
- Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN,
- Żydowski Instytut Sztuki,
- Społeczne Muzeum Żydów Białegostoku i Regionu.
Patronat medialny:
- TVP3 Białystok,
- Polskie Radio Białystok,
- Polmic.pl.