Edukacja

15–17.06.2014

„Cisi bohaterowie, żywa pamięć...” - spotkanie w Hohenems

fot. Agata Zubrzycka

W czerwcu 2014 w austriackim Hohenems odbyło się międzynarodowe spotkanie partnerów projektu „Cisi bohaterowie, żywa pamięć. Wątek ukrywania Żydów podczas II wojny światowej a aktywne uczenie się dorosłych”.

Projekt dotyczy sposobów upamiętniania historii ukrywania Żydów w czasie wojny i w dużej mierze opiera się na wymianie doświadczeń z zagranicznymi partnerami. Poza Muzeum Historii Żydów Polskich, w działania zaangażowane są organizacje z Holandii, Austrii, Niemiec i z Węgier.

W ramach projektu odbywają się międzynarodowe spotkania, w których biorą udział pracownicy organizacji partnerskich i uczestnicy projektu. Trwałym efektem będzie wspólne narzędzie edukacyjne on-line poświęcone historiom ukrywania z pięciu partnerskich krajów. Projekt realizowany jest dzięki wsparciu finansowemu Komisji Europejskiej (program Grundtvig).

Oto relacja z wyjazdu do Hohenems napisana przez uczestniczkę naszego projektu, Wandę Ziembicką:

„W drugim spotkaniu partnerów projektu SILENT HEROES, LIVING MEMORY, THE CONTEXT OF HIDING JEWS DURING THE SECOND WORLD WAR AS A CHALLENGE FOR ACTIVE ADULT LEARNING, które odbyło się w Hohenems w dniach 15-17 czerwca 2014 udział wzięli przedstawiciele Castrum

Peregrini, Jewish Historical Museum of Amsterdam, Muzeum Historii Żydów Polskich, Gedenkstatte Deutscher Wilderstan, MAROM Klub Egyesület oraz słuchacze, którzy dołączyli do każdej z delegacji.

Organizatorem spotkania było Judisches Museum w Hohenhems, którego dyrektorem jest Dr. Hanno Loewy, wybitny znawca tematu, prezes Stowarzyszenia Europejskich Muzeów Żydowskich.

Rekapitulowanie w tym miejscu całego programu krok po kroku nie miałoby jakiegokolwiek sensu bądź wymiaru poznawczego; wystarczy powiedzieć, iż organizacyjnie i merytorycznie spotkanie było przygotowane perfekcyjnie, a ładunek informacyjny oraz przesłanie bezbłędnie znalazły drogę do celu.

Szczególnie godna podkreślenia wydaje się umiejętność stworzenia z bardzo wątłej tkanki materialnej (mikroskopijna w porównaniu z tą w przedwojennej Polsce diaspora żydowska, stosunkowo niewielka liczba typowych eksponatów muzealnych) autentycznego miejsca pamięci czy raczej instrumentu pozwalającego przenieść się w czasie i podjąć próbę zrekonstruowania towarzyszących tamtej epoce i tamtym wydarzeniom emocji, motywów i zachowań.

Doskonała realizacja, wolna od egzaltacyjnych pokus i taniego sentymentalizmu. Uczestnicy wysoko ocenili ten typ sztuki wystawienniczej (którego dobrym przykładem, choć w zupełnie innej kategorii, jest Muzeum Powstania Warszawskiego).

Ponadto temat będący przedmiotem naszego zainteresowania nie był zawieszony w faktograficznej oraz intelektualnej próżni – tak sugestie zawarte w sekwencjach dyskursywnych, jak i wiedza uzyskana od gospodarzy pozwalają bez trudu dostrzec >>linki<<, które zarówno uczestnikom spotkania, jak i osobom odwiedzającym muzeum umożliwią zbudowanie naprawdę wielowymiarowej konstrukcji z interesujących faktów i – być może - interesujących refleksji na ich temat.

Na zakończenie należy jednak wymienić te elementy oferty muzeum, które partnerzy uznali za szczególnie godne uwagi: musi się wśród nich znaleźć wycieczka śladami uciekinierów żydowskich próbujących w Hohenems przekroczyć starorzecze Renu, by znaleźć schronienie w neutralnej Szwajcarii ( spacer ich śladem do rzeki, wysłuchanie nagrań opowieści zarówno hiders jak i helpers, projekcja filmu „Gruninger Dossier”), wystawa „Pierwsi Europejczycy. Habsburgowie i inni Żydzi. Świat przed 1914”, a wreszcie wszystkie inicjatywy zmierzające do tego, by muzeum poza pełnieniem swej funkcji eksterytorialnej stanowiło żywy i aktywny element społeczności lokalnej."

Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt odzwierciedla jedynie stanowisko jego autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną.

01.07.2014