Czytelnia POLIN: Gisella Perl "Byłam lekarką w Auschwitz"

Zapraszamy na rozmowę na temat książki "Byłam lekarką w Auschwitz". Z tłumaczem i wydawcą publikacji Maciejem Klichem i Zuzanną Hertzberg rozmawiać będzie Karolina Sulej. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Zohar.

Wspomnienia Giselli Perl należą do najwcześniejszych świadectw Zagłady. Po raz pierwszy ukazały się w 1948 roku w Nowym Jorku, a bez mała osiemdziesiąt lat po premierze trafia do czytelniczek i czytelników jej pierwsze polskie wydanie.

Książka Giselli Perl to przejmująca relacja węgierskiej Żydówki, lekarki ginekolożki, która po deportacji do Auschwitz pracowała w szpitalu obozu kobiecego w Auschwitz II–Birkenau. Opowiada o codzienności naznaczonej przemocą i okrucieństwem, o dramatycznych wyborach i dylematach tak odległych od naszego dzisiejszego doświadczenia, że wielu chciałoby nazwać je niewyobrażalnymi.

Najsilniej w tej opowieści wybrzmiewa nieustanna troska o drugiego człowieka. Gisella Perl, w przeciwieństwie do nazistowskich lekarzy, pozostała wierna przysiędze Hipokratesa i etosowi zawodowemu.

Gisella Perl (1907–1988) urodziła się w Syhocie Marmaroskim, który wówczas należał do Austro-Węgier, a obecnie znajduje się w Rumunii. Była pierwszą kobietą praktykującą medycynę w rodzinnym miasteczku. W 1944 roku, wraz z mężem, synem i rodzicami, została aresztowana przez Gestapo i wywieziona do Auschwitz, gdzie trafiła do obozu kobiecego w Birkenau. Tam ujawniła się jako lekarka i od tamtej pory – bez podstawowych przyrządów czy lekarstw – niosła pomoc medyczną więzionym tam kobietom.

W straszliwych warunkach higienicznych, pod osłoną nocy, wykonywała potajemne aborcje – ratując w ten sposób życie setek kobiet. W obliczu braku podstawowych środków leczniczych, gdy sytuacja zdawała się beznadziejna, wymyślała i snuła opowieści dla swoich pacjentek, współtowarzyszek niedoli, co często skutecznie podtrzymywało ich wolę życia i dawało nadzieję.

Informacje o dostępności wydarzenia

Hol główny muzeum (poziom 0)

  • Dostępne wejście: 2 pary drzwi obrotowych oraz 1 szerokie drzwi automatycznie otwierane (zielony przycisk przy wejściu na wysokości ok. 90 cm).
  • Konieczność przejścia przez punkt ochrony ze skanerem i wykrywaczem metali.
  • Wejście z psem asystującym możliwe po okazaniu certyfikatu ochronie.
  • Brak progów i barier architektonicznych.
  • Dojście do kas: mostek o nachyleniu utrudniającym poruszanie się na wózku; ochrona udziela pomocy.
  • Obsługa kas w polskim języku migowym: środy, godz. 10:30–16:00.
  • Stanowiskowa pętla indukcyjna przy kasach.
  • Możliwość bezpłatnego wypożyczenia mobilnych krzesełek, naszyjnej pętli indukcyjnej i słuchawek wygłuszających na czas zwiedzania.
  • W pobliżu: toaleta dostępna, z systemem przywoławczym i przewijakiem; oznaczenia wypukłe i w alfabecie Braille’a.
  • Na poziomie -1 (dostęp windą): komfortka wyposażona w przewijak i leżankę.

Maciej Jacek Klich – socjolog, tłumacz, filmowiec i wydawca. Zajmuje się badaniem zła i jego społecznych uwarunkowań, w szczególności procesami socjalizacji do zła oraz jego najwyższej formy, jaką jest ludobójstwo. W tym obszarze koncentruje się przede wszystkim na Zagładzie Żydów, ze szczególnym uwzględnieniem Auschwitz jako zjawiska – swoistego Uniwersum Auschwitz – bezpośrednio związanego z jego biografią i historią rodzinną. Jest m.in. autorem przekładu monumentalnego dzieła wybitnego amerykańskiego psychiatry Roberta J. Liftona "Nazistowscy lekarze. Mord medyczny i psychologia ludobójstwa", uznawanego za jedno z najważniejszych studiów dotyczących udziału lekarzy w procesie przemysłowego mordowania osób, które w świetle ideologii uznano za niegodne życia. Równolegle działa jako filmowiec, realizując filmy dokumentalne oraz eksperymentalne formy wyrazu wizualnego.

Zuzanna Hertzberg – malarka, autorka instalacji i działań performatywnych, aktywistka i edukatorka. Interesuje ją temat pamięci, cielesności oraz zagadnienia związane z szeroko rozumianą tożsamością i geopolityką. W 2018 roku otrzymała stopień́ doktora na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (promotor prof. Leon Tarasewicz). Ukończyła studia doktoranckie na Wydziale Sztuki Mediów pod opieką artystyczną prof. Leona Tarasewicza i prof. Krzysztofa Wodiczko. Jest także absolwentką Wydziału Grafiki i Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Uczestniczyła w wielu wystawach w kraju i za granicą oraz rezydencjach artystycznych.

Karolina Sulej – dziennikarka, wolny strzelec, reporterka pisząca m.in do "Wysokich Obcasów", "Pisma" i "Vogue". Doktorantka w Instytucie Kultury Polskiej UW. Autorka zbioru reportaży o polskiej modzie po 1990 roku "Modni. Od Arkadiusa do Zienia" (2015) i książki reportażowej "Wszyscy jesteśmy dziwni. Opowieści z Coney Island" (2018), za którą była nominowana do nagrody im. Teresy Torańskiej. Autorka reporterskich książek o roli ubrań i rzeczy w obozach koncentracyjnych i zagłady – "Rzeczy osobiste" oraz "Historie osobiste".

Orlen - mecenas muzeum

Czytelnia POLIN: Gisella Perl "Byłam lekarką w Auschwitz"

godz. 18:00
11.02.2026 - 11.02.2026

Spotkanie w holu głównym Muzeum POLIN

Dyskusja w języku polskim

Wstęp wolny