Spotkanie

1.04.2019

Relacja audio: Mordechaj Canin "Przez ruiny i zgliszcza" - Czytelnia POLIN

Mordechaj Canin
fot. Wydawnictwo NISZA

W spotkaniu na temat książki Mordechaja Canina "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce" udział wezmą: prof. Monika Adamczyk-Garbowska, prof. Jacek Leociak, dr Piotr Paziński, dr Łukasz Krzyżanowski. Spotkanie poprowadzi Anna Wacławik-Orpik z Radia TOK FM.

Wysłuchaj nagrania ze spotkania (1.04.2019):

 

„Jeździłem po ruinach i zgliszczach stu zgładzonych gmin żydowskich w Polsce. Byłem pierwszym i jedynym pisarzem żydowskim, który odbył taką podróż, ale nie podróżowałem jako Żyd. Mój brytyjski paszport, jaki miałem wówczas w kieszeni, pozwolił mi  udawać angielskiego dziennikarza”.

Tak zaczyna się ta książka. Mordechaj Canin, pisarz i dziennikarz, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, który podczas wojny dotarł przez Japonię do Palestyny, w latach 1945–1947 kilka razy przyjeżdżał do Polski, by zobaczyć i opisać kraj po Zagładzie. Swoje relacje drukował w "Forwerts”, nowojorskiej gazecie w języku jidysz. Pełny zbiór tych tekstów, wydany w Izraelu w 1952 roku, ukazuje się w polskim przekładzie po raz pierwszy.

Pisząc o przeszukiwaniu przez „łowców skarbów” ludzkich prochów w pobliżu dawnych obozów zagłady, Canin wyznaje, że „pisanie o tym nie jest na siły Żyda [...]. Może za jakiś czas, kiedy ten koszmar się oddali, w następnych pokoleniach znajdzie się jakiś autor, historyk, który będzie w stanie opracować ten rozdział i go opisać – jako dokument straszliwego upadku człowieka w dwudziestym wieku”.

Dziś coraz liczniejsi historycy "opracowują i opisują ten rozdział", trudny dla wszystkich temat stosunku Polaków do Żydów podczas wojny i po niej. Ale część polskiego społeczeństwa odrzuca nawet najlepiej udokumentowane ustalenia naukowców.

Świadectwo Mordechaja Canina, jednego z ocalałych, zmusza do refleksji nie tylko nad tym, co działo się ponad 70 lat temu, ale też nad tym, dlaczego część polskiego społeczeństwa nadal nie chce o tym wiedzieć.

Książka ukazała się nakładem wydawnictwa NISZA.

Przeczytaj recenzje

 

04.03.2019