Zapraszamy na rozmowę na temat książki "«Nic mnie już tu nie trzyma». Emigracja Aleksandra Forda do Izraela na tle wydarzeń Marca 1968 w kinematografii polskiej". Z autorami książki Grzegorzem Piotrowskim i Dariuszem Karolem Szymańskim rozmawiać będzie Przemysław Kaniecki. Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa Universitas.

Wyjazd Aleksandra Forda z Polski w marcu 1969 roku, z "dokumentem podróży" w jedną tylko stronę, obrósł już sensacyjnymi anegdotami. Hubert Drapella twierdził na przykład, że bezpośrednim powodem emigracji reżysera były wyliczone na ponad milion złotych długi wobec PZPR z tytułu zaległych składek partyjnych. Pisał:

"Wezwano go przed jakieś ważne biurko: zapłaci, czy woli wyjechać za granicę? Nie miał wyboru. Rozmówca wyciągnął więc z szuflady przygotowany paszport".

Z kolei Jerzy Bergman przedstawił wyjazd twórcy "Krzyżaków" jako ucieczkę w panice po tym, jak:

"(...) ktoś ze znajomych we władzach komunistycznych przekazał mu, że następnego dnia zostanie aresztowany i oskarżony o zniszczenie filmu polskiego".

W przeciwieństwie do tego rodzaju różnych konfabulacji stanowisko historyków polskiego kina, możliwe co prawda do wyartykułowania dopiero po 1989 roku, jest jednoznaczne i ugruntowane. Przyczyną emigracji Forda była "haniebna kampania antysemicka" w Marcu 1968 roku, która uruchomiła proces czystek w przemyśle filmowym. Oskarżony o "wszystkie popełnione i niepopełnione grzechy" reżyser stał się ich kozłem ofiarnym, "wyjechał z kraju i nigdy już do niego nie wrócił".

W powszechnej natomiast opinii i dyskursie popularnym czy nawet plotkarskim dominuje mniej lub bardziej wyrafinowane doszukiwanie się przyczyn emigracji Forda w cechach jego charakteru i osobowości, wybujałym ego, despotyzmie i nieposkromionych ambicjach, sposobie prowadzenia przezeń działalności zawodowej i traktowania ludzi oraz negatywnym wpływie na kształt polskiej kinematografii. Generalnie więc obarcza się "cara polskiego kina" (taką właśnie etykietę mu przylepiając) przynajmniej częściową odpowiedzialnością za nagonkę i szykany, których w Marcu doświadczył, i prezentuje jego losy po 1969 roku jako pasmo kar, które mu się poniekąd należały za to, że wyrósł ponad miarę, grzeszył zbytnią butą, rozkochiwał w sobie kobiety, z zazdrości "podcinał skrzydła" ludziom lepszym od siebie, a tak w ogóle – przede wszystkim za to, że nikt go nie lubił. 

[ze wstępu do książki]

Informacje o dostępności wydarzenia

Hol główny muzeum (poziom 0)

• Dostępne wejście: 2 pary drzwi obrotowych oraz 1 szerokie drzwi automatycznie otwierane (zielony przycisk przy wejściu na wysokości ok. 90 cm).
• Konieczność przejścia przez punkt ochrony ze skanerem i wykrywaczem metali.
• Wejście z psem asystującym możliwe po okazaniu certyfikatu ochronie.
• Brak progów i barier architektonicznych.
• Dojście do kas: mostek o nachyleniu utrudniającym poruszanie się na wózku; ochrona udziela pomocy.
• Obsługa kas w polskim języku migowym: środy, godz. 10:30–16:00.
• Stanowiskowa pętla indukcyjna przy kasach.
• Możliwość bezpłatnego wypożyczenia mobilnych krzesełek, naszyjnej pętli indukcyjnej i słuchawek wygłuszających na czas zwiedzania.
• W pobliżu: toaleta dostępna, z systemem przywoławczym i przewijakiem; oznaczenia wypukłe i w alfabecie Braille’a.
• Na poziomie -1 (dostęp windą): komfortka wyposażona w przewijak i leżankę.