Ekologia w muzeach: inspiracje, praktyki, potrzeby

Jeśli Ci bliska jest troska o planetę i wierzysz, że instytucje kultury mogą realnie wpływać na przyszłość – dołącz do nas. Zapraszamy na warsztat dla środowisk muzealnych organizowany 26–27 marca.

Fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich

Poszukiwanie proekologicznych rozwiązań przez muzea to już nie tylko dobra praktyka, ale coraz częstszy element strategii muzealnych. Kultura i sztuka, choć wytwarzają dyskursy, narracje, kształtują świadomość i postawy, czynią to wszak w oparciu o naturalne, materialne zasoby, a ich specyfikę kształtuje przepływ dóbr i towarów, częsta nadprodukcja i nadmierna eksploatacja zasobów. Dlatego tak ważne jest, by podkreślać, że muzea, będące miejscami "długiego trwania", dzięki swojej społecznej renomie i szerokiemu zasięgowi, mają ogromny potencjał, aby stawać się kluczowymi miejscami budowania i promowania świadomości ekologicznej oraz inspirowania działań na rzecz ochrony środowiska.

Podczas warsztatów przyjrzymy się różnorodnym inspiracjom, praktykom i potrzebom z kilku wybranych obszarów związanych z działalnością muzeów, takich jak:

  • zielona infrastruktura,
  • gospodarka obiegu zamkniętego, w tym proekologiczne rozwiązania w realizacji wystaw,
  • zrównoważona konserwacja obiektów,
  • mierzenie śladu węglowego.

Więcej o obszarach

Zielona infrastruktura, czyli inwestycje infrastrukturalne na rzecz ekologicznej zmiany. W 2024 roku Warszawa przyjęła Warszawski Standard Zielonego Budynku. To duży krok ku zielonej zmianie w inwestycjach miejskich. Jednocześnie, większość muzeów i organizacji kultury funkcjonuje w zaadaptowanych budynkach. Podczas tej sesji przyjrzymy się prostym i bardziej złożonym sposobom na prośrodowiskowe adaptacje infrastrukturalne, w tym wykorzystywaniu energii odnawialnej w budynkach kultury.  

Gospodarka obiegu zamkniętego to zarządzania procesami w celu zminimalizowania odpadów, ponownego użycia materiałów, naprawiania czy współdzielenia zasobów. Podczas warsztatu zostaną przedstawione konkretne przykłady z wybranych organizacji kultury, ze szczególnym uwzględnieniem proekologicznych rozwiązań w realizacji wystaw, Spróbujemy odpowiedzieć też na pytanie, w jaki sposób przejść od działań pojedynczych do działań systemowych.

Zrównoważona konserwacja obiektów to praktyka konserwatorska, w której bierze się pod uwagę kwestie takie jak: magazynowanie pasywne, optymalizację mikroklimatu w pomieszczeniach, ekologiczne środki konserwacji i materiały opakowaniowe. Podczas sesji zostaną zaprezentowane wskazówki do wprowadzania zmian ku przyjaznej środowisku, a przy tym bezpiecznej opieki nad obiektami muzealnymi.

Mierzenie śladu węglowego, czyli o tym, jak monitorować wytwarzane przez muzeum emisje. Motywacja do prowadzenia takiego monitoringu bywa różna: może to być zielona misja organizacji, współpraca z firmami, które same podlegają raportowaniu ESG, wymogi samorządowe dotyczące audytów energetycznych czy środowiskowych, aż wreszcie – chęć pozyskiwania grantów, w których raportowanie śladu węglowego coraz częściej staje się jedną z wytycznych. Podczas sesji zostaną omówione metodyki obliczania emisji, w tym wybrane kalkulatory śladu węglowego.

Aleksandra Jach – kuratorka sztuki, facylitatorka i coachka, od lat działająca na styku kultury i ekologii, współpracująca z instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i biznesem. Bohaterka projektu "Kobiety dla Klimatu" Instytutu Spraw Publicznych i Fundacji im. Heinricha Boella. Jedna ze współzałożycielek inicjatywy "Kultura dla Klimatu" w ramach której promowana jest zielona transformacja obszaru kultury. Współliderka projektu "Więcej niż klimat", który wspiera organizacje społeczne oraz nieformalne grupy w budowaniu nowych i skutecznych narracji wokół klimatu i tematów społecznych. Autorka pierwszego w Polsce dokumentu sieciowego o transformacjach energetycznych "Zakopane słońce"

Łukasz Bratasz – profesor w Instytucie Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera Polskiej Akademii Nauk, specjalizuje się w badaniach procesów deterioracji dziedzictwa kulturowego, zrównoważonych metodach jego ochrony oraz analizie ryzyka w muzeach i bibliotekach. Kieruje Grupą Badań nad Dziedzictwem Kulturowym, a wcześniej kierował laboratoriami w Muzeum Narodowym w Krakowie i na Uniwersytecie Yale.

Łukasz Hada – specjalista ds. analiz energetycznych w Narodowej Agencji Poszanowania Energii (NAPE). Zajmuje się analizami wykorzystania alternatywnych źródeł energii i efektywności energetycznej budynków.

Piotr Jurkiewicz – architekt, przewodniczący Koła Architektury Zrównoważonej Oddziału Warszawskiego SARP, specjalizującym się w zrównoważonej architekturze i inicjatywach związanych z kryzysem klimatycznym.

Dominika Lenkowska-Piechocka – twórczyni agencji PR i pierwszej w Polsce agencji mówczyń motywacyjnych Who Will Save The Planet, skupiającej się na tematach związanych ze zrównoważonym rozwojem i ESG. Wraz z zespołem wspiera organizacje w projektowaniu strategii zrównoważonego rozwoju i kampanii komunikacyjnych, które przynoszą realną wartość interesariuszom. 20 lat doświadczenia w zakresie komunikacji korporacyjnej, komunikacji marki i komunikacji zmian, np. przy procesach zwolnień grupowych czy restrukturyzacjach największych grup kapitałowych w Polsce. Facylitatorka, mówczyni TEDx, blogerka i jedna z ekspertek programu Climate Leadership powered by UN Environment. Wskazana przez Forbes Women na liście 25 liderek klimatu i środowiska, nominowana do nagrody WSZECHMOCNE w kategorii dla Planety. Jest także animatorką Mozaiki Klimatycznej i autorką planszówki Who Will Save The Planet.

Sergiej Podus – starszy specjalista ds. ESG w firmie doradczej VIVERNO. Ekspert Climate Leadership – programu UNEP/GRID-Warszawa. Absolwent socjologii na Collegium Civitas, ekspert ds. raportowania ESG oraz dekarbonizacji przedsiębiorstw z ponad 6-letnim doświadczeniem w szeroko pojętym obszarze sustainability. Specjalizuje się w raportowaniu zrównoważonego rozwoju dla firm produkcyjnych, biznesu z branży e-commerce, IT i usług, w tym dla spółek notowanych na głównym parkiecie GPW. Kompleksowo przygotowuje spółki do sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, identyfikacji i oceny ryzyk i szans ESG, agregacji danych wynikających ze standardów ESRS i Taksonomii UE. Wspiera biznes w opracowaniu strategii dekarbonizacji.

Zgłoszenia

Zgłoszenia do 19 marca lub do wyczerpania limitu miejsc przez formularz zgłoszeniowy

Informacje organizacyjne

  • Udział w warsztacie jest bezpłatny
  • Warsztat przeznaczony jest dla osób pracujących w muzeach/ galeriach lub współpracujących z muzeami/ galeriami, szczególnie z Warszawy i okolic (brak możliwości zwrotu kosztów noclegu i dojazdów)
  • Limit miejsc: 25
  • Organizator zapewnia materiały warsztatowe
  • Organizator zapewnia każdego dnia wegański obiad oraz drobne przekąski i ciepłe napoje

Zadanie realizowane jest w ramach projektu "Zwiększenie dostępu do oferty kulturalno-edukacyjnej Muzeum POLIN dzięki nowej galerii wystawy stałej oraz rozwojowi istniejącej infrastruktury" dofinansowanego w ramach działania FENX.07.01.Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej priorytet FENX.07 Kultura Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.

Logotypy Funduszy Europejskich, Rzeczpospolitej Polskiej, Unii Europejskiej i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Ekologia w muzeach: inspiracje, praktyki, potrzeby

godz. 9:30-17:00
26.03.2026 - 27.03.2026

Muzeum Historii Żydów Polskich