Nauka

Międzynarodowa konferencja "Metropolia z przypadku? Żydowska Łódź od XIX wieku do współczesności"

Panorama wojennej Łodzi - z kominów fabryk leci dym.
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Historia Łodzi nieprzerwanie fascynuje badaczy na całym świecie. Jest nierozerwalnie związana z historią społeczności żydowskiej – jednej z najważniejszych w Europie Wschodniej przed II wojną światową.

  • 25-27 sierpnia 2024 (niedziela-wtorek), Muzeum POLIN
  • Zgłoszenia w języku angielskim do 31 marca 2024
  • Dodatkowe informacje pod adresem: [email protected]

Mechaniczne krosno stanowi symbol rewolucji przemysłowej w Polsce i na świecie. Za sprawą przemysłu włókienniczego Łódź w niezwykle krótkim czasie przekształciła się z maleńkiej wioski w ogromne miasto, przyciągając robotników i przemysłowców z całej Europy, w tym wielu Żydów. Nielicznym, jak np. Izraelowi Poznańskiemu, udało się osiągnąć ogromy sukces finansowy. Jednocześnie miasto stało się ważnym ośrodkiem żydowskiej polityki i kultury. Miejscem przenikania się konfliktów religijnych i etnicznych.
 
W 1939 roku władze niemieckie włączyły Łódź do III Rzeszy i zmieniły jej nazwę na Litzmannstadt. W utworzonym przez Niemców getcie zostało uwięzionych blisko 200 tysięcy Żydów, z których większość została zamordowana. Po 1945 roku miasto odżyło i ponownie przyciągnęło rzesze migrantów, pełniąc przez pewien czas funkcję nieformalnej stolicy kraju. Do szkół i na uniwersytet trafiło tysiące studentów, w tym wielu ocalałych z Zagłady.

W ostatnich dziesięcioleciach Łódź borykała się z wieloma problemami wynikającymi z upadku przemysłu i wzmożoną emigracją z miasta. Obecnie jednak ponownie przeżywa rozkwit, jednocześnie odkrywając na nowo swoją żydowską przeszłość.
 
Podczas zaplanowanej na sierpień 2024 roku konferencji omówimy historię społeczności żydowskiej w Łodzi w szerokiej perspektywie. Interesują nas takie obszary, jak historia, sztuka, studia nad pamięcią i literatura. Zgłoszenia z propozycjami referatów (abstrakt nie dłuższy niż 500 słów, wyłącznie w języku angielskim) oraz krótką notkę biograficzną należy przesyłać za pośrednictwem internetowego formularza zgłoszeniowego do 31 marca.

Zgłoszenia

Do składania propozycji referatów zachęcamy badaczy i badaczki na wszystkich etapach kariery i ze wszystkich dyscyplin naukowych, specjalistów ds. muzeologii i dziedzictwa oraz lokalnych historyków i aktywistów. W szczególności zależy nam na wystąpieniach, które wpiszą się w następujące obszary tematyczne:

  • Industrializacja i rozwój fabryk;
  • Kontakty i konflikty etniczne;
  • Migracja do miasta i z miasta;
  • Kultura żydowska;
  • Polityka;
  • Wojna i Holokaust;
  • Powojenne życie żydowskie;
  • Upamiętnienie społeczności żydowskiej w mieście;
  • Dziedzictwo Żydów i innych mniejszości: co się robi, aby zachować lub kultywować wielokulturową przeszłość Łodzi.

Prezentacje będą wygłoszone w języku angielskim i nie powinny trwać dłużej niż 20 minut.

Organizatorzy zapewniają wyżywienie i zakwaterowanie podczas konferencji oraz częściowy zwrot kosztów podróży prelegentów do i z Warszawy (bilety w klasie ekonomicznej; zwrot kosztów dla uczestników podróżujących z:

  • Polski – do 100 USD;
  • Europy i Izraela – do 250 USD;
  • Z innych krajów – do 750 USD.

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do publikacji materiałów konferencyjnych.

Komitet naukowy

  • Natalia Aleksiun (Uniwersytet Florydy);
  • François Guesnet (UCL);
  • Zachary Mazur (Muzeum POLIN);
  • Marcos Silber (Uniwersytet w Hajfie);
  • Michał Trębacz (Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie im. Emanuela Ringelbluma / Uniwersytet Łódzki);
  • Ewa Wiatr (Uniwersytet Łódzki).

Logotypy organizatorów i partnerów konferencji: programu GEOP, Taube Philantrophies, William K. Bowes Foundation, Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, Muzeum POLIN, Żydowskiego Instytutu Historycznego, Uniwersytetu Londyńskiego, Uniwersytetu w Hajfie, Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu Florydy.