Spacer

27.07.2014

Wycieczka rowerowa szlakiem historii i kultury żydowskiej na Mazowszu: Wołomin i Marki

fot. flickr_dahorsburgh_by-sa_2.0

Zapraszamy na drugą z cyklu wycieczkę. Tym razem zwiedzimy miejsca związane z historią Żydów w Wołominie. Następnie wyruszymy do Marek. Trasę zakończymy na stacji kolejowej w Ząbkach. Najwytrwalsi mogą wracać do domów na rowerach.

Zwiedzanie rozpoczniemy od wizyty w "Domu nad Łąkami" – rodzinnym domu Zofii Nałkowskiej, obecnie Muzeum Zofii i Wacława Nałkowskich. Budynek ten – zwany "Domem nad Łąkami" – ma także swoją "żydowską" historię.

Wołomin powstał w 1917 r. z połączenia kilku wsi. Funkcjonował jako ośrodek przemysłowy przy linii kolejowej warszawsko-petersburskiej. Ważny wkład w rozwój miejscowości mieli przedsiębiorcy pochodzenia żydowskiego: Szlomo Kohn - właściciel huty szkła, Artur Landau – producent tekstyliów, Michał Kon i Szymon Donde – założyciele fabryki narzędzi rolniczych.

W 1921 r. mieszkało w Wołominie ponad trzy tysiące Żydów, którzy stanowili niemal połowę mieszkańców miasta. Licznych zwolenników miały tutaj partie syjonistyczne, a z drugiej strony – religijni konserwatyści, pozostający pod wpływem chasydów z Góry Kalwarii.

Wieś królewską Marki założono w XVI wieku. Pierwsi Żydzi pojawili się tu prawdopodobnie w XVII wieku. Zamieszkiwali wówczas głównie w rejonie Pustelnika, a tutejszy okręg bóżniczy podlegał gminie żydowskiej na Bródnie.

Osiedle zaczęło rozwijać się dynamicznie w ostatniej ćwierci XIX wieku po zbudowaniu dużej przędzalni. W 1899 r. powstała tzw. Kolejka Marecka, czyli linia kolei wąskotorowej łącząca Marki i Radzymin z Warszawą. Jednym z jej założycieli – obok Stanisława Dzierżanowskiego i Juliana Różyckiego – był Manas Ryba, żydowski kupiec z warszawskiej Pragi.

Przewodnicy:

  • Marzena Kubacz – dyrektorka Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich w Wołominie
  • Łukasz Rygało – badacz dziejów Wołomina, twórca portalu „Dawny Wołomin” – www.dawny.pl
  • Tomasz Paciorek – radny miasta Marki, członek Stowarzyszenia MARKI-PUSTELNIK-STRUGA, autor opracowania o historii Żydów w Markach - "Rocznik Marecki", tom I, 2013.

Informacje praktyczne

  • Wycieczka jest całodniowa i przeznaczona dla osób pełnoletnich. Liczba miejsc jest ograniczona - obowiązują rezerwacje (decyduje kolejność zgłoszeń).
  • Kontakt: (+48) 22 471 03 01; 604 452 946; rezerwacje@jewishmuseum.org.pl.
  • Koszt biletu kolejowego (Koleje Mazowieckie), bilety wstępu do muzeów oraz posiłek po stronie uczestników.
  • Prosimy o zapoznanie się z regulaminem uczestnictwa w wycieczce – do pobrania tutaj.
  • Szczegółowy program zostanie wysłany do osób, które dokonają rezerwacji.

Kolejna wycieczka: 10 sierpnia 2014 – Piaseczno i okolice

Partnerzy:

14.07.2014