Zagłada (1939–1945)

1 września 1939 r. III Rzesza napadła na Polskę. 17 września 1939 r. terytorium Polski zaatakował Związek Radziecki. Polska pod naporem dwóch sił straciła niepodległość. Wkrótce Niemcy rozpoczęli systematyczne poniżanie Żydów, łapanki do prac przymusowych oraz izolowanie Żydów od polskich sąsiadów poprzez zamykanie ich w gettach.

W czerwcu 1941 r. III Rzesza zaatakowała Związek Radziecki i zajęła obszar Polski okupowany dotąd przez ZSRR. Niemcy rozstrzelali tam około dwóch milionów Żydów.

Kolejne miliony Żydów straciły życie w komorach gazowych. Okupowana Polska stała się epicentrum Zagłady. Niemcy zbudowali tu obozy zagłady: Chełmno, Bełżec, Majdanek, Sobibór, Treblinkę i Auschwitz II-Birkenau. Mordowali w nich Żydów z całej Europy.

Żydowskie podziemie stosowało rozmaite formy oporu, organizowało powstania. Wielu ludzi ryzykowało  własne życie, by pomóc Żydom. Naoczny świadek Zagłady, łącznik Jan Karski, podobnie jak wielu innych usiłował poinformować świat o losie Żydów. Świat pozostał jednak głuchy.

Galeria Zagłada jest położna dokładnie naprzeciwko Pomnika Bohaterów Getta, upamiętniającego ofiary Holokaustu oraz bohaterski zryw powstańców getta warszawskiego. Dlatego też jedna z głównych części galerii poświęcona jest warszawskiemu gettu. Zwiedzający poznają rzeczywistość życia  w getcie z dzienników i dokumentów pisanych tam i wtedy. W większości przechowywały się one w konspiracyjnym archiwum Oneg Szabat stworzonym przez Emanuela Ringelbluma i jego oddanych współpracowników, którzy dokumentowali wojenną rzeczywistość Żydów.

Materiały zakopane w metalowych skrzyniach i bańkach na mleko – przetrwały do dziś. Pozostają wstrząsającym świadectwem życia w getcie.

Opiekunowie naukowi galerii: prof. Barbara Engelking (Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk), prof. Jacek Leociak (Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk).

Za sfinansowanie oraz realizację procesu projektowania i produkcji wystawy stałej odpowiadało Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Powstanie wystawy było możliwe dzięki wsparciu darczyńców z całego świata.