Spektakl

22-23.10.2016

Performans Teatru 21 „Tisza be-Aw” w programie Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016

Tisza be-Aw, spektakl Teatru 21
Tisza be-Aw, spektakl Teatru 21, mat. Muzeum POLIN

Koprodukcja Teatru 21 i Muzeum POLIN – performans „Tisza be-Aw” – będzie zaprezentowany 22 i 23 października na Olimpiadzie Teatralnej, w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Inspirowany świętem performans przywołuje pamięć ofiar nazistowskiej akcji T4, będącej „eliminacją życia niewartego życia”.


Osobiste doświadczenia aktorów, dzieje XX wieku i święto Tisza be-Aw łączą się w jednym miejscu. Żałoba po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej uruchamia wiele współczesnych pytań. Grupa graczy ubrana w letnie stroje treningowe, kojarzące się z zajęciami wychowania fizycznego, gra na wyznaczonym polu w popularne zabawy podwórkowe. Nazwy gier zawierają pejoratywne określenia: głupi Jaś, szczur, szmaciarz, czarny lud. Podobnie jest w wypadku czynności określanych w zasadach gry, takich jak: zbijanie, bicie, klepanie, wytykanie palcem. Najsłabsi gracze są ośmieszani, karani lub eliminowani.

Tisza be-Aw (dziewiąty dzień miesiąca aw) to najsmutniejszy dzień roku żydowskiego, stanowiący kulminację trzytygodniowego okresu żałoby. Upamiętnia zburzenie Pierwszej i Drugiej Świątyni Jerozolimskiej. Jest to dzień, w trakcie którego należy powstrzymać się od jedzenia mięsa i picia wina. Do popołudnia – jak w czasie żałoby – siada się tylko na podłodze lub niskim stołku. W synagodze odczytuje się Treny Jeremiasza i śpiewa hymny żałobne, opłakujące zniszczenie Świątyń oraz cierpienia narodu żydowskiego.

Teatr 21 tworzą aktorzy z zespołem Downa i autyzmem. Działania grupy to wspólne, twórcze poszukiwania oraz kreowanie bezpiecznej przestrzeni na odważne spotkanie ze sobą i z widzem. Zawsze w kontekście teatru. We współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN teatr przygotował spektakl „Uwaga, Purim!”, akcje performatywne „Tu bi-Szwat”, „Tisza be-Aw” i ”Pesach”.

Performans "Tisza be-Aw":

  • Koncepcja: Jakub Drzewiecki, Agata Skwarczyńska, Justyna Sobczyk
  • Gracze: Grzegorz Brandt, Jakub Drzewiecki, Teresa Foks, Maja Kowalczyk, Barbara Lityńska, Anna Łuczak, Michał Pęszyński, Justyna Sobczyk, Aleksandra Skotarek, Marta Stańczyk, Magdalena Świątkowska/Justyna Wielgus
  • Ruch: Justyna Wielgus
  • Nagrania: Paweł Andryszczyk
  • Grafika: Radosław Staniec
  • Realizacja filmu: Wojtek Kaniewski, Patrz Pan Panda, Tomasz Michalczewski
  • Produkcja: Małgorzata Owczarska, Marceli Sulecki
  • Partnerzy: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Boeing, Fundacja Win-Win
  • Koordynacja ze strony Muzeum POLIN: Ewa Chomicka
  • Premiera: 13 lipca 2015

Spektakl powstał we współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

"Na koniec jest gra w zbijaka. Dwie drużyny i piłka – chodzi o to, by trafić zawodnika przeciwników. Jednak komenda „odpadasz” […] nie ma już w sobie nic z zabawy. Bo odpadnięcie jest nieodwołalne i ostateczne: odpadający wyprowadzany jest z sali. Błaha zabawa w stygmatyzowanie niepostrzeżenie zmienia się w eksterminację. Jest to spektakl o przemocy – tej wielkiej, totalitarnej, ale przede wszystkim tej, która pozostaje niewidoczna, której podlegamy na co dzień. Która zdaje się być niewinną dziecięcą zabawą – przemoc mała polegająca na obrażaniu, na stygmatyzowaniu. Żyd, down, pedał – mechanizm przemocy za każdym razem pozostaje ten sam […], a zespół Teatru 21 obnaża go w sposób bezwzględny." - Piotr Morawski | dwutygodnik.com

"[…] bez żadnego zbędnego sentymentalizmu […]. Przekaz jest prosty i twardy, jak twarde jest życie aktorów T21 poza sceną, gdy zamiast życzliwych widzów na co dzień mierzyć się muszą w najlepszym przypadku z obojętnością, często zaś z bezinteresownym okrucieństwem bliźnich niemogących znieść ich odmienności." - Edwin Bendyk | antymatrix.blog.polityka.pl

"Teatr 21 to nie recytacja wierszyków […] to też nie tragedia grecka czy dramat Szekspirowski. […] To pragnienie dorosłych ludzi, na swój sposób dojrzałych do zaistnienia w świecie poprzez sztukę i swą miłość do teatru." - Anna Franczak | kochamteatr.pl

22 października (sobota), godz. 17:00; 23 października (niedziela), godz. 17:00, Centrum Historii Zajezdnia, Wrocław

Olimpiada Teatralna „Świat miejscem prawdy” to międzynarodowy festiwal teatralny prezentujący osiągnięcia najwybitniejszych twórców teatralnych z całego świata. Więcej informacji: www.theatreolympics2016.pl

18.10.2016