Koncert

O koncercie pisze Yoav Talmi

fot. Magda Starowieyska / Muzeum POLIN

Od zarania ludzkości muzyka jest najsubtelniejszym, a zarazem najsilniej oddziaływującym medium, za pomocą którego możemy wyrażać swoje emocje. Pomaga nam stawać się lepszymi, daje nadzieję i ukojenie w trudnych chwilach.

We współczesnym świecie pełnym wielu różnych nacji, religii i kultur muzyka niewątpliwie pomaga budować mosty pomiędzy ludźmi. To uniwersalny język, którym wszyscy potrafią się porozumiewać – we wszystkich krajach, w każdym zakątku naszego globu.

Muzyka żydowska wywodzi się z modlitw wyśpiewywanych w Izraelu i Judei 3 tysiące lat temu. Wielokrotnie wygnani z własnej ziemi, Żydzi nauczyli się przyswajać muzyczne wpływy miejsc, w których się osiedlali. Czasem z cierpienia, jakiego doznawali we wrogich dla siebie środowiskach lub pod władaniem obcych tyranów, rodziła się w nich emocjonalna potrzeba, aby poprzez muzykę wyrażać swą rozpacz i ból, wskrzeszać nadzieję i wytrzymałość na cierpienie. Co w takim razie tłumaczy tak wielką liczbę żydowskich muzyków klasycznych, którzy osiągali szczyty sławy na przestrzeni ostatnich 300 lat? Być może to właśnie ich historia, doświadczenie i dziedzictwo.

Co oznacza termin „muzyka żydowska”? Nie jest łatwo odpowiedzieć na to pytanie. Wielu kompozytorów żydowskiego pochodzenia – Mendelssohn, Mahler, Zemlinsky czy Gershwin – nigdy nie powiedzieliby, że tworzą muzykę “żydowską”. Jednocześnie wielu nie-żydowskich kompozytorów inspiruje się muzyką żydowską i wplata ją w swoje kompozycje – spójrzmy choćby na Mélodies hébraïques Maurice’a Ravela, Kol Nidrei Maxa Brucha, Uwerturę żydowską [Overture on Hebrew Theme] Siergieja Prokofjewa, Z żydowskiej poezji ludowej Dimitra Szostakowicza czy jego XIII Symfonię (Babi Jar).

Dzięki wspaniałej nagrodzie Azrieli Music Prize, która odkrywa przed nami zarówno muzykę światową, jak i nowe dzieła kanadyjskie, możemy dzisiejszego wieczoru przedstawić Państwu muzykę współczesną opartą na tradycji i kulturze żydowskiej. Niechaj to dzisiejsze doświadczenie muzyczne pozwoli nam rzucić nowe światło zrozumienia i akceptacji na wielorakość kultur i tradycji rozsianych po całym świecie.

24.07.2019