13 marca 1943 roku, po dwóch latach funkcjonowania, Niemcy przystąpili do likwidacji getta krakowskiego.
Copyrights
Żydzi z getta krakowskiego zgromadzeni przed deportacją. Zdjęcie wykonane ok. 1941-1942 roku / EN: The Jews from Krakow Ghetto before deportation. A photo was shoot approx. 1941-1942. Fot. (phot.) Narodowe Archiwum Cyfrowe
Akcją kierował SS-Sturmbannführer Wilhelm von Haase. Mieszkańcy części "A", do godzin popołudniowych musieli spakować najpotrzebniejsze rzeczy i w grupach odmaszerować do obozu Płaszów. Trafiło tam ok. 8 tys. osób, które nie mogły zabrać ze sobą dzieci poniżej czternastego roku życia. Niemcy obiecywali, że zostaną one przetransportowane do obozu, kiedy powstanie tam dla nich specjalny barak. Część ludzi starała się wykorzystać dogodny moment i przedostać się na tzw. aryjską stronę.
14 marca Niemcy przystąpili do likwidacji części getta "B". Zamordowani zostali podopieczni placówek pomocy społecznej – sierocińca i szpitali. W zaułkach, na ulicach leżały ciała zamordowanych. Później wywieziono je do masowych grobów na terenie obozu Płaszów. Szacuje się, że zamordowanych zostało ponad 2 tys. osób. W kolejnych tygodniach po likwidacji getta porządkowano teren i szukano ukrywających się.
Więcej o getcie krakowskim w Wirtualnym Sztetlu >>
Więcej o likwidacji getta w Krakowie >>
Filmem edukacyjnym "Kraków i Kazimierz" (2023) w reżyserii Łukasza Kamila Kamińskiego chcemy przypomnieć, jak żyli i ginęli polscy Żydzi. Opowiedzieć, jak wyglądało życie Żydów przed II wojną światową, jak Zagłada położyła mu kres oraz pokazać współczesne próby jego "odzyskiwania" oraz pamięci o nim.
14 marca 1943 roku ostatecznie przestało istnieć krakowskie getto, po zaledwie dwóch dniach akcji likwidacyjnej. Pośród żydowskiego ruchu oporu krążyła piosenka עס ברענט – Es’brennt! ("Płonie!’") Mordechaja Gebirtiga. Jej melodia była szyfrem używanym do potajemnej komunikacji pomiędzy żydowskimi więźniami przebywającymi na w więzieniu na Montelupich, a z czasem stała się cichym hymnem ruchu oporu w krakowskim getcie. Z tej okazji 14 marca 2023 roku odbyła się premiera nowego literackiego tłumaczenia pieśni w wykonaniu Karoliny i Jakuba Borowczyków. Materiał pojawił się na fanpage'u Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.
Zobacz zdjęcie portretowe (wtórna odbitka?) Benziona Grossbarta >>
Fotografia została zrobiona w krakowskim getcie w latach 1940–1943 przez Niemców, do dokumentów. Emilia Leibel, córka Benziona Grossbarta, ocalała w Związku Radzieckim, odnalazła zdjęcie po wojnie w archiwum Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.
