Nominowani do Nagrody POLIN 2024: Irena French
Cieszynianka z urodzenia, z wykształcenia – historyczka sztuki, ale przede wszystkim muzealniczka, która od ponad 20 lat pracuje w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie, od 3 lat na stanowisku dyrektora. Obszarem jej zainteresowań jest wielonarodowościowy i wielowyznaniowy Cieszyn i Śląsk Cieszyński, z podkreśleniem historii dwóch społeczności, których w Cieszynie już nie ma: Żydów i Niemców.
Od kilku lat pełni funkcję społecznej opiekunki cmentarzy żydowskich w Cieszynie. Cztery lata temu zainicjowała akcję porządkowania tych dwóch najstarszych cieszyńskich nekropolii. Od tego czasu kilkuosobowa, niesformalizowana grupa wolontariuszy spotyka się regularnie na Nowym Cmentarzu w niedzielne popołudnia (było też kilka klas uczniów ze szkół średnich).
Dotychczas spod bluszczu i humusu udało się odsłonić w sumie blisko 300 nagrobków, z których 63 zostały zrekonstruowane dzięki dotacji Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków, co koordynowała Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej (właściciel cmentarzy). W inwentaryzacji nagrobków pomocą służą dr Jacek Proszyk i dr Sławomir Pastuszka.
Irena French tworzy krótkie biogramy cieszyńskich Żydów i publikuje je na stronie na Facebooku "Pochowani na cmentarzach żydowskich w Cieszynie". Przy braku ksiąg metrykalnych czy cmentarnych nagrobki stanowią podstawowe źródło wiedzy o cieszyńskich Żydach pierwszej połowy XX wieku i są jedynym materialnym śladem po społeczności żydowskiej w przestrzeni miasta.
Irena French oprowadza po cmentarzach i po Cieszynie, tłumacząc specyfikę w większości niemieckojęzycznych i zasymilowanych cieszyńskich Żydów. Jej pierwszym celem jest "rekonstrukcja" Nowego Cmentarza, przywracająca mu charakter miejsca pamięci o osobach tam pochowanych. Przez szacunek dla nich i dla tego miejsca.