Rezydencje artystyczne

Rezydencja Tobarona Waxmana w ramach projektu Thinking Through the Museum

Tobaron Waxman jest pierwszą osobą zaproszoną na rezydencję artystyczno-badawczą w ramach inauguracyjnej edycji projektu "Thinking Through the Museum: A Partnership Approach to Curating Difficult Knowledge in Public". Podczas rezydencji Waxman zrealizuje szereg działań artystycznych w Krakowie i w Warszawie.

Podczas FestivALTu (24 czerwca – 3 lipca) w Krakowie artystx zaprosił publiczność do współtworzenia "Gender Diasporist" w przestrzeni Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent, w tym pracy choreograficznej i przygotowywania naturalnych tuszy z lokalnych roślin i minerałów. Artystx wziął również udział w wydarzeniu o charakterze "long table", w ramach którego debatę mogła współtworzyć każda z obecnych osób, zarówno z publiczności, jak i spośród zaproszonych gościń oraz gości. Wydarzenie zostało zorganizowane przez FestivALT i krakowską Federację Znaki Równości.

"Gender Diasporist" – interdyscyplinarny projekt, który Waxman będzie rozwijałx podczas swojego pobytu w Polsce – obnaża absurd i opresyjność prawa wobec jednostki oraz rozkłada na czynniki pierwsze sposób postrzegania ciała przez system państwowy. W ramach projektu Waxman, jako otwarcie transpłciowa osoba polsko-żydowskiego pochodzenia, aplikuje o polskie obywatelstwo, tym samym czyniąc postkolonialny gest dekonstruujący prawo powrotu (heb. השבות חוק, chok ha-szwut) oraz wspierający społeczność LGBTQIAP+ i ruch feministyczny w Polsce.

Aby dokonać korekty płci na drodze prawnej w Polsce, trzeba – wykorzystując lukę w kodeksie cywilnym – pozwać swoich rodziców oraz przejść przez skomplikowany i kosztowny proces sądowy, by "skorygować" swój akt urodzenia. Poprzez mechanizmy władzy podważana jest w ten sposób podmiotowość i zdolność do autonomicznego nazywania i przeżywania własnej tożsamości płciowej, a rodzice uznani są za winnych popełnienia błędu, który w rzeczywistości nigdy nie mógł się wydarzyć. Proces ten odmawia słuszności zarówno postrzeganiu płci jako płynnej i spektralnej, jak i istnieniu transpłciowych i niebinarnych osób w ogóle, umacniając binarny podział płci. Waxman, osoba innej płci niż przypisana przy urodzeniu, chce podważyć słuszność tego prawa poprzez stworzenie precedensu i uzyskanie obywatelstwa jako osoba transpłciowa z właściwym oznaczeniem płci wpisanym w dokumentach. 

W projekcie "Gender Diasporist" artystx korzysta z tego, co nazywa "transpłciową wiedzą", łącząc różne media i dziedziny wiedzy, by ukazać rozmaite aspekty wykluczenia, migracji, uchodźstwa i wpływu ingerencji granic państwowych w ludzkie ciała. Narracja jest prowadzona przy użyciu dokumentacji procesu prawnego Waxmana, fotografii, wideo, choreografii, śpiewu, opowieści oraz poszukiwań historycznych. Podczas tej rezydencji artystx włączy do projektu również perspektywę posthumanistyczną, tworząc tusz z lokalnych roślin i minerałów. Określa ten dziki tusz mianem "efemerycznej potencjalności". Na podstawie rodzinnych dokumentów podąża śladem ucieczki własnej matki i innych członków rodziny z Polski w 1939 roku. Właśnie z tych terenów pozyska materiały, które jednocześnie można uważać za świadków bądź świadkinie wydarzeń i łączników bądź łączniczki ze współczesną polską rzeczywistością.

Tobaron Waxman (Toronto/Lenapehoking) – interdyscyplinarnx artystx i kuratorx, którx śpiewa. Pierwsza osoba zaproszona na rezydencję artystyczno-badawczą w ramach inauguracyjnej edycji projektu "Thinking Through the Museum: A Partnership Approach to Curating Difficult Knowledge in Public".

W swojej twórczości Waxman mierzy się z fundamentalnymi kwestiami dotyczącymi narodu, płci i rasy, za pomocą pojęć i obrazów właściwych kulturze żydowskiej. Artystx poprzez swoją pracę prowadzi polemiczną narrację o tożsamości, wplatając w nią wątki żydowskich korzeni, migracji i bezdomności, solidarności z Palestyną oraz problemu granic, zarówno w kontekście etniczności, cielesności, jak i własnych doświadczeń jako osoby transpłciowej.

W 2013 roku, z inicjatywy Tobarona Waxmana, powstało The Intergenerational LGBT Artist Residency. Od 2017 roku artystx prowadzi archiwum Trans Collection w ramach The ArQuives, największego niezależnego archiwum kultury LGBTQ+ na świecie. Waxman otrzymałx m.in. stypendia od Van Lier Fellowship w Nowym Jorku; Akademie der Kunst der Welt w Kolonii i Kulturlabor ICI Institute of Cultural Inquiry w Berlinie. W 2003 roku odebrałx nagrodę Franklin Furnace Performance Art Award, a w 2009 roku inauguracyjną Nagrodę Publiczności Jewish Museum of New York, za performans "Opshernish".

 

Rezydencja artystyczno-badawcza odbywa się w ramach projektu "Thinking Through the Museum: A Partnership Approach to Curating Difficult Knowledge in Public", który zrzesza muzealniczki i muzealników, badaczki i badaczy, osoby kuratorskie, artystki i artystów oraz członkinie i członków marginalizowanych społeczności. Powstała w ten sposób wspólnota poszukuje nowych form zaangażowania poprzez trudną naukę (difficult knowledge) wynikającą z historii przemocy i konfliktów.

Pobyt Tobarona Waxmana w Polsce to wynik współpracy trzech instytucji: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Teatru Powszechnego w Warszawie oraz Stowarzyszenia FestivALT z Krakowa.

Organizatorzy:

Logo Muzeum POLINLogo FestvALTLogo Teatru Powszechnego

Logo projektu"Thinking through the museum"Logo Curating and Public Scholarship LabLogo Concordia University

Logo Social Science and Humanities Research Council of Canada