• 9, 10, 11 maja, godz. 17:00
• Prowadzenie: Ala Elczewska, Józef Markiewicz
• Galeria "Dziedzictwo"
• Wstęp wolny

9 maja (piątek), spotkanie z Barbarą Schmid

Barbara Schmid (z domu Guz) urodziła się w listopadzie 1942 roku w Mińsku Mazowieckim, rodzinnym mieście swojej matki. Trzy miesiące przed narodzinami Barbary doszło do likwidacji tamtejszego getta, a jej rodzice zostali rozdzieleni. Ojciec trafił do fabryki Rudzkiego w Mińsku Mazowieckim, matka ukrywała się w Kałuszynie. Wkrótce odnaleźli się.

Kiedy Barbara przyszła na świat, matka, wierząc, że w ten sposób ocali córkę, zostawiła ją na klatce schodowej w Warszawie. Dziecko trafiło do sierocińca ks. Boduena, gdzie nikt nie wiedział o jego żydowskim pochodzeniu. Uznano, że dziewczynka została porzucona i ochrzczono ją jako Barbara Helena Bawarska. Kilka lat później matka postanowiła odzyskać dziecko, ale jedna z sióstr prowadzących sierociniec nie chciała się na to zgodzić. Matce postawiono ultimatum – będzie mogła odebrać dziecko, jeśli odnajdzie je wśród innych. Kobieta pamiętała, że córka miała znamię z tyłu głowy i dzięki temu ją rozpoznała.

Pierwsze dni po powrocie do rodziny Barbara spędziła w Mińsku Mazowieckim, potem mieszkała w Warszawie. O swoim żydowskim pochodzeniu dowiedziała się przez przypadek, kiedy była jeszcze dzieckiem. Po wojnie ukończyła technikum radiowo-telewizyjne i pracowała w zawodzie. W związku ze znajomością z Włochem pracującym w Izbie Handlowej została posądzona o szpiegostwo. Wiązało się to z restrykcjami wobec jej pracy w telewizji. Bardzo chciała wtedy opuścić Polskę. W 1970 roku udało jej się wyjechać do Szwecji. Następnie dzięki pomocy koleżanki zamieszkała w Austrii. Pracowała tam m.in. w telewizji. W 1974 roku, kiedy dostała paszport austriacki, po raz pierwszy przyjechała do Polski. Po odejściu na emeryturę Barbara Schmid pracowała m.in w domu spokojnej starości, i w archiwum, gdzie opracowywała polskie książki. Obecnie pracuje społecznie z dziećmi w Austrii.

Więcej o Barbarze Schmid przeczytasz w portalu Wirtualny Sztetl.

10 maja, spotkanie z Ireną Agatą Bołdok

Irena Agata Bołdok urodziła się w 1932 roku. Jej rodzicami byli Henryk Likierman i Anna z domu Hampel. Rodzina mieszkała w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 49. W czasie wojny Irena wraz z rodzicami i starszą siostrą Heleną została zamknięta w getcie warszawskim, mieszkała przy ul. Siennej. W getcie zachorowała na zapalenie opon mózgowych. Za namową znajomej o nazwisku Wiernicka Irena razem z siostrą została ochrzczona w kościele Świętego Krzyża. Następnie wraz z matką wydostały się z getta i zamieszkały u siostry ojca w Międzyrzecu Podlaskim.

Po pewnym czasie matka Ireny powróciła pod przybranym nazwiskiem do Warszawy, aby wydostać z getta męża i starszą córkę, została jednak schwytana i wysłana na roboty do Niemiec, później do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. Irena została pod opieką ciotki w getcie w Międzyrzecu Podlaskim. Przebywała tam do chwili, gdy rodzina ciotki została deportowana do obozu zagłady w Treblince. W transporcie ciotka i jej bliscy popełnili samobójstwo. Irena została uratowana przez polskiego kolejarza i rozpoczęła tułaczkę. Trafiła m.in. do przyjaciółki matki, do zakonnego sierocińca i domu starców. W 1946 roku udało się jej odnaleźć matkę, która jednak wkrótce zmarła. Irena pracowała jako korektorka w redakcji "Żołnierza Wolności" oraz w Państwowym Wydawnictwie Młodzieżowym "Iskra". Obecnie mieszka w Warszawie, jest członkinią Stowarzyszenia "Dzieci Holocaustu".

Więcej o Agacie Irenie Bołdok przeczytasz w portalu Wirtualny Sztetl.

11 maja, spotkanie z Ludwikiem Górskim oraz jego córką Marią Górską

Ludwik Górski (Oppenheim) urodził się w 1936 roku w inteligenckiej rodzinie żydowskiej zamieszkującej w budynku zlokalizowanym przy ul. Wielkiej 22 w Warszawie. Ojciec Ludwika, Antoni, był adwokatem, matka (Anna z domu Berenbaum) – nauczycielką, dziadek lekarzem laryngologiem. W 1939 roku budynek zostaje zniszczony w wyniku ostrzału artyleryjskiego, rodzina przenosi się początkowo do na ulicę Żabią, a w 1940 roku trafiają do getta warszawskiego. Przed wejściem do getta ojciec Ludwika, Antoni, posiadał kontakty konspiracyjne –  należał do Organizacji Polskich Socjalistów. Umożliwiły mu zakwaterowanie rodziny w domku na terenie plebanii kościoła Matki Boskiej przy ulicy Leszno, gdzie jego matka utworzyła przedszkole dla dzieci żydowskich. W 1942 roku rodzice Ludwika zostają aresztowani i zabrani na Pawiak. Wraca tylko matka. Ludwik w ostatniej chwili, dzięki interwencji matki, która zabiera go z rykszy jadącej na Umschlagplatz – unika deportacji do obozu zagłady. W czerwcu 1942 roku zostaje wyprowadzony z getta na stronę aryjską, ukrywa się w mieszkaniu na warszawskiej Pradze do momentu wyzwolenia.

Zobacz etiudę filmową z udziałem Ludwika Górskiego na kanale Historia mówiona na YouTube.

Przeczytaj o historii mówionej na portalu Kolekcje.