WJFF 2025: "Nie miałem nic poza pustką. Shoah Lanzmanna" (pokaz filmu + dyskusja "Moc świadectw")
Hipnotyczny hołd dla Claude’a Lanzmanna i jego pracy nad "Shoah". Guillaume Ribot wykorzystuje 220 godzin niepublikowanych nagrań, oddając głos samemu reżyserowi. Film ukazuje kulisy powstawania "Shoah" i osobistą, bolesną drogę dochodzenia do prawdy o Zagładzie.
Po projekcji odbędzie się dyskusja "Moc świadectw".
O filmie
Hipnotyczny i od pierwszych scen chwytający za gardło hołd złożony twórcy "Shoah", Claude’owi Lanzmannowi, i jego tytanicznej pracy.
Guillaume Ribot sięgnął po 220 godzin niewykorzystanego materiału filmowego, jaki pozostał Lanzmannowi po 11 latach kręcenia monumentalnego dzieła. Narrację oddał samemu reżyserowi – stanowią ją wyłącznie fragmenty pamiętników i udzielanych wywiadów. Możemy więc obserwować rozterki Lanzmanna, targanego wątpliwościami i niepewnego, dokąd zaprowadzi go ta praca, starania o fundusze na kontynuowanie filmu i "kuchnię" jego powstawania, włącznie z technicznymi przygotowaniami do potajemnego nagrywania wyznań uczestnika zbrodni.
Sam Ribot nazwał swoje dzieło policyjnym śledztwem w sprawie historii, w którym bohater krok po kroku dociera do zrozumienia, czym była Zagłada. W filmie powracają najbardziej znane postaci z arcydzieła Lanzmanna – fryzjer z Treblinki Abraham Bomba, kolejarz z Auschwitz Henryk Gawkowski czy Szymon Srebrnik, pokazujący jak śpiewał dla oficera SS w Chełmnie nad Nerem.
Tytułowa "pustka" odnosi się zarówno do szokującego braku na przełomie lat 70. i 80. materialnych śladów w miejscach, gdzie dokonał się Holokaust, jak i do doświadczenia kręcenia filmu, "którego tematem będzie sama śmierć". Seans obowiązkowy!
Festiwale: Berlinale IFF, 22. MDAG, Telluride Film Festival, Festival Lumiere, Toronto Jewish FF, Buenos Aires International Festival of Independant Cinema, Sydney FF.
Rozmowa po seansie filmowym
Po seansie zapraszamy na rozmowę zatytułowaną "Moc świadectw", poświęconą roli dokumentalistów i świadków w mierzeniu się z doświadczeniami przemocy, wojen, ludobójstw i kryzysów humanitarnych. Porozmawiamy o procesie zbierania świadectw, pracy z historią mówioną oraz o wyzwaniach związanych z obcowaniem z trudnym materiałem. Jednym z kluczowych wątków będzie także bezradność, która towarzyszy konfrontacji z cierpieniem, jak i ta, która może zostać przełamana dzięki dokumentowaniu i opowiadaniu.
Czy rozmowa może być strategią na przełamanie bezradności? Czy świadectwa mają moc zmieniania rzeczywistości?
Zapraszamy do wspólnego namysłu.
Rozmówczynie i rozmówcy
Dariusz Bugalski – mąż Anny, ojciec Natalii, dziadek Maliny i Kazia, syn Zofii i Czesława. Dziennikarz, publicysta, pisarz, poeta, nauczyciel. Twórca podcastu K3. Trójka, wcześniej Tok FM. Ostatnio opublikował tom wierszy "Korespondent Małego Przeglądu". Wykładowca akademicki (UMCS, Instytut Badań Literackich). Nauczyciel komunikacji i wystąpień publicznych według autorskiej metody.
Tomasz Łysak – kulturoznawca na Uniwersytecie Warszawskim, badacz reprezentacji Zagłady, kultury popularnej i mediów oraz fotograf. Otrzymał stypendium artystyczne m.st. Warszawy na realizację projektu "Refotografowanie Shoah Claude’a Lazmanna" w 2023 roku.
Dr Małgorzata Wosińska (Uniwersytet Warszawski) – antropolożka kulturowa i psychotraumatolożka, wykładowczyni na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Międzynarodowych Studiów z Pomocy Humanitarnej NOHA UW. Jej badania koncentrują się głównie na traumie jednostkowej i zbiorowej. Pracowała m.in. w Rwandzie, Burundi, Ugandzie i Demokratycznej Republice Konga nad prewencją PTSD, a w Polsce współtworzy projekty z pogranicza antropologii i studiów nad dziedzictwem, w szczególności posttraumatycznym i martyrologicznym. Autorka kilkudziesięciu artykułów naukowych, laureatka nagrody Sybilla.
Rozmowę poprowadzi Marta Perchuć-Burzyńska (Radio TOK FM) - dziennikarka radiowa i telewizyjna, związana z radiem TOK FM, gdzie prowadzi audycje kulturalne. Współautorka cyklu "Poczytalni" i "Kultura Osobista", znana z rozmów z ludźmi sztuki i literatury.
WJFF 2025: "Nie miałem nic poza pustką. Shoah Lanzmanna" (pokaz filmu + dyskusja "Moc świadectw")
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Audytorium