Pierwsze spotkania (960–1500)

Władcy, którzy modernizowali gospodarkę kraju, z radością witali przybywających do Polski Żydów. Słynny Statut Kaliski, książęcy przywilej określił status prawny polskich Żydów, gwarantując im m.in. swobodę wyznania, ochronę przed niesłusznymi oskarżeniami oraz prawo do handlu. Mimo że zdarzały się akty przemocy oraz pomówienia o mordy rytualne  Żydzi nie doświadczyli w Polsce prześladowań na taką skalę, jak działo się to w Europie.

Z początku żydowscy osadnicy tworzyli małe skupiska w pobliżu grodów, by z czasem osiedlić się w miastach. Do 1506 roku mieszkali w ponad stu osiedlach, w połowie z nich tworząc zorganizowane, żydowskie społeczności. Już trzy lata wcześniej Jakub Polak otrzymał królewski przywilej, na mocy którego został pierwszym rabinem w Polsce. Był to znak, że centrum aszkenazyjskiego świata przesunęło się w kierunku ziem polskich, a Złoty Wiek kultury żydowskiej zbliżał się szybkimi krokami.

W galerii Pierwsze Spotkania – Pierwsze Osadnictwo widzowie poznają Ibrahima Ibn Jakuba, żydowskiego dyplomatę z Kordoby, autora słynnych zapisków z podróży po Europie. Jednym z ciekawszych obiektów galerii będzie pierwsze zachowane zdanie zapisane w języku jidysz w  modlitewniku z 1272 roku. Oryginalny żydowski brakteat – jednostronnie wybijana moneta z hebrajskimi literami stanowić będzie główną atrakcję interaktywnej wystawy poświęconej żydowskim mincerzom i roli Żydów w rozwoju gospodarki i pieniądza w Polsce.

Opiekun naukowy galerii: prof. Hanna Zaremska (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk).

Za sfinansowanie oraz realizację procesu projektowania i produkcji wystawy stałej odpowiadało Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Powstanie wystawy było możliwe dzięki wsparciu darczyńców z całego świata.