Dołącz do czternastej edycji akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile upamiętniającej rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. 19 kwietnia przypnij żonkil na znak, że #ŁączyNasPamięć o walczących i tysiącach cywilów ukrywających się w ruinach getta.
Zdjęcia:
- Kamila Urzędowska. Fot. Aldona Karczmarczyk, Van Dorsen Artists / Muzeum Historii Żydów Polskich
- Dominik Więcek. Fot. Aldona Karczmarczyk, Van Dorsen Artists / Muzeum Historii Żydów Polskich
- Julia Kamińska. Fot. Aldona Karczmarczyk, Van Dorsen Artists / Muzeum Historii Żydów Polskich
- Mariusz Szczygieł. Fot. Aldona Karczmarczyk, Van Dorsen Artists / Muzeum Historii Żydów Polskich
- Krystyna Budnicka. Fot. Aldona Karczmarczyk, Van Dorsen Artists / Muzeum Historii Żydów Polskich
Akcję Żonkile wspierają nowe ambasadorki i ambasadorzy: ocalała z getta warszawskiego Krystyna Budnicka, reporter Mariusz Szczygieł, aktorki Kamila Urzędowska i Julia Kamińska, artysta Dominik Więcek, a także wspaniała ekipa zaangażowana w wolontariat, którą w tym roku reprezentują Aniela, Pola, Zosia i Dominik.
Siła świadectw
W 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim program towarzyszący akcji Żonkile poświęcamy sile świadectw – indywidualnym historiom, relacjom świadków, dokumentom, archiwalnym zapisom, obiektom, a także śladom życia i śmierci ludzi, którzy doświadczyli okrucieństwa Zagłady.
Krystyna Budnicka jako jedyna z rodziny Kuczerów przeżyła piekło powstania w getcie warszawskim. Jej rodzice, sześciu braci oraz starsza siostra zginęli podczas próby wydostania z płonącego bunkra na rogu ówczesnych ulic Zamenhofa i Miłej. Miała 11 lat, gdy w getcie warszawskim 19 kwietnia 1943 roku wybuchło powstanie zbrojne Żydów przeciwko Niemcom. Twierdzi, że przetrwała, by mogła dawać świadectwo o tym, co było.
Osoby, które pamiętają tamte czasy i je przeżyły, odchodzą. Zostaje tylko pamięć. To ją należy pielęgnować, rozwijać i przekazywać młodszemu pokoleniu. Bo jeśli zabraknie pamięci, kto przypomni o bohaterach tamtych dni i o tych, którzy zginęli za wolność? Dziś to my dajemy świadectwo.
Symbol żonkila
Powstanie i wojnę przeżyła zaledwie garstka Żydówek i Żydów. Wśród nich był ostatni przywódca powstania, Marek Edelman. To właśnie od jego gestu – składania żółtych kwiatów pod Pomnikiem Bohaterów Getta – pochodzi symbol akcji. Kontynuujemy tę tradycję, rozdając podczas każdych obchodów rocznicy powstania tysiące papierowych żonkili.
Akcja organizowana przez Muzeum POLIN ma na celu upowszechnianie symbolu żonkila oraz popularyzowanie wiedzy o powstaniu w getcie warszawskim. Od początku towarzyszy jej hasło "Łączy nas pamięć", podkreślające znaczenie wspólnoty, solidarności i dialogu ponad podziałami.
19 kwietnia:
- przypnij żonkil na znak, że #ŁączyNasPamięć,
- przyjdź do Muzeum POLIN z żonkilem na bezpłatne zwiedzanie wystaw, zaplanuj wizytę
- opublikuj zdjęcie lub grafikę z żonkilem w mediach społecznościowych z hasztagami #ŁączyNasPamięć i #AkcjaŻonkile,
- o godz. 12:00 weź udział w uroczystościach pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie.
Jak wziąć udział w akcji Żonkile? / Skąd wziąć papierowy żonkil?
- 19 kwietnia wolontariuszki i wolontariusze będą rozdawać papierowe żonkile. Spotkasz ich niemal w całej Warszawie.
- 10:00–15:00 – okolice Biblioteki Narodowej, Muzeum Warszawskiej Pragi, Zachęty, Teatru Polonia i placu Zbawiciela, Urzędu Dzielnicy Żoliborz,
- 10:00–17:30 – okolice Nowego Teatru, Teatru Ochoty, Domu w Alejach – oddział Domu Kultury Śródmieścia,
- 10:00–18:00 – okolice Centrum Nauki Kopernik, Centrum Sztuki Współczesnej Zamku Ujazdowskiego, Jewish Community Center, Wolskiego Centrum Kultury, Muzeum POLIN, metra Centrum, metra Świętokrzyska, metra Ratusz Arsenał.
- Jak zrobić własny żonkil? Wystarczy, że pobierzesz szablon ze strony, wydrukujesz go i złożysz (pomoże w tym wideoinstrukcja).
- Przygotowaliśmy również uproszczony szablon żonkila, z którego można skorzystać, by samodzielnie stworzyć papierowy kwiat. Uproszczony szablon polecamy szczególnie dzieciom w wieku wczesnoszkolnym oraz z osobom z obniżoną sprawnością manualną.
- Zachęcamy do publikowania zdjęć żonkili i naklejek w mediach społecznościowych. Nie zapomnij o hasztagach: #ŁączyNasPamięć oraz #AkcjaŻonkile, a także o oznaczeniu profilu @polinmuseum.
- Możesz również podzielić się w sieci specjalną rocznicową grafiką, którą opublikujemy 19 kwietnia na profilach Muzeum POLIN w mediach społecznościowych: Facebook, Instagram i TikTok. Pamiętaj o hasztagach: #ŁączyNasPamięć i #AkcjaŻonkile, #polinmuseum.
- Możesz także wydrukować specjalną rocznicową grafikę i powiesić ją w widocznym miejscu, na przykład w oknie. Grafika jest dostępna w PDF do pobrania w sześciu wersjach językowych (foldery ZIP) – polskiej, angielskiej, hiszpańskiej, włoskiej, niemieckiej, ukraińskiej.
Instytucje udzielające miejsc na sztaby
- Biblioteka Narodowa
- Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
- Centrum Nauki Kopernik
- Dom w Alejach – oddział Domu Kultury Śródmieścia
- Dom Spotkań z Historią
- Jewish Community Center / Centrum Społeczności Żydowskiej
- Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
- Muzeum Warszawskiej Pragi
- Nowy Teatr
- Teatr Ochoty
- Teatr Polonia
- Urząd Dzielnicy Żoliborz
- Wolskie Centrum Kultury
- Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie (wsparcie komunikacyjne)
Akcja Żonkile w szkołach, bibliotekach i instytucjach kultury
- Zapisy otwarte do 15 kwietnia (środa)
- Zgłoś szkołę
- Zgłoś bibliotekę, instytucję kultury
Każda szkoła, biblioteka i instytucja kultury może dołączyć do akcji Żonkile. Wszystkie zgłoszone placówki otrzymają dostęp do bezpłatnych materiałów edukacyjnych – wystawy plakatowej, opowiadań, słuchowisk i filmów. Materiałom towarzyszą scenariusz lekcji i karta pracy, które pomogą przeprowadzić wartościowe zajęcia i działania upamiętniające.
Dzięki patronatowi honorowemu Prezydenta m.st. Warszawy wolontariusze akcji Żonkile korzystają z nieodpłatnego przewozu środkami lokalnego transportu zbiorowego w m.st. Warszawie w 1 strefie biletowej w dniu 19 kwietnia 2026 roku.
Prowadzenie warsztatów językowych w ramach szkolenia dla młodych wolontariuszy włączających się w akcję społeczno-edukacyjną Żonkile.
Działania edukacyjne w ramach akcji Żonkile wspiera Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.
Akcję wspiera Tor Wyścigów Konnych Służewiec.
