Bez cienia. Kryjówki getta warszawskiego – finisaż

Wskazujemy 6 miejsc na Muranowie, które służyły za kryjówki podczas powstania 1943 roku. Po jego zakończeniu dawna dzielnica żydowska została zrównana z ziemią. We współczesnej Warszawie nie ma po niej niemal żadnego śladu. Tak jak po kryjówkach i bunkrach, które Żydzi i Żydówki budowali, by znaleźć schronienie w trakcie powstania. Wraz z SENNA kolektyw postanowiliśmy przywrócić miejskiej rzeczywistości pamięć o tych miejscach. Tym samym przypominamy także o cywilach – najliczniejszej grupie biorącej udział w powstaniu 1943 roku.

Na postumencie przymocowane kolorowe świecące kamienie - symbolizujące kryjówki w getcie warszawskim.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Na postumencie przymocowane dwa świecące kamienie - biały i zielony - symbolizujące kryjówki getta warszawskiego.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Natalia Romik i jakiś mężczyzna mocują fragmenty kamieni do postumentu.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Natalia Romik i dwaj mężczyźni mocują kolorowe świecące kamienie na postumencie.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Na postumencie przymocowane dwa świecące kamienie - zielony i biały.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Chłopiec i kobieta dotykają kolorowych świecących kamieni symbolizujących kryjówki getta warszawskiego.
Copyrights
fot. F. Błażejowski / Muzeum Historii Żydów Polskich
Fragment żółto-przezroczystej bryły o nieregularnym kształcie prezentowanej na instalacji.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Fragment zielono-różowo-przezroczystej bryły o nieregularnym kształcie prezentowanej na instalacji.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Fragment przezroczysto-zielonej bryły o nieregularnym kształcie prezentowanej na instalacji.
Copyrights
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
  • 22 kwietnia – 14 października 2023

To ostatni miesiąc #BezCienia i ostatnia szansa na samodzielną wędrówkę po kryjówkach getta warszawskiego. 

  • Możesz sam przejść się trasą, co ułatwią nagrania audio wszystkich historii osób ukrywających się w oznaczonych miejscach (dostępne tu: sztetl.org.pl) oraz mapki (do odebrania w muzeum).
  • Możesz wybrać się na wędrówkę 14 października o godz. 18.00. Wędrówkę można rozpocząć spod Muzeum POLIN lub dowolnego z sześciu miejsc, w których stoją postumenty. Przy każdym z nich będą stali opowiadacze, którzy przybliżą historię osób ukrywających się w danym miejscu.

 

Od 22 kwietnia, w 6 lokalizacjach na Muranowie stają instalacje symbolicznie znakujące miejsca ukrywania się ludności cywilnej. Punktem centralnym każdej instalacji jest szklana bryła o nieregularnym kształcie. Podświetlone szkło ma tlić się w ciemności i przypominać o tysiącach osób zamordowanych podczas powstania i tuż po nim. Przypadkowość kształtu i koloru szkła odpowiada przypadkowości losu ludzi uwięzionych w tym czasie w getcie. Na każdym postumencie umieściliśmy informację o tym, jaki budynek znajdował się w tym miejscu przed wojną i kto ukrywał się w danym bunkrze. Wybraliśmy 6 postaci, które są równocześnie bohaterami i bohaterkami wystawy czasowej "Wokół nas morze ognia".

Sprawdź lokalizacje kryjówek getta warszawskiego, posłuchaj opowieści
  • Adres: okolice ul. Karmelickiej 19, skwer między blokami mieszkalnymi

    Adres w czasie powstania: ul. Wołyńska 11

    Kto? Stefania Fidelseid / Stefania Świeca / Stella Fidelseid / Stefania Milenbach (1919–2001)

    Posłuchaj opowieści o Stelli Fidelseid

  • Adres: róg ul. Miłej i Karmelickiej, przy szkole podstawowej i przychodni

    Adres w czasie powstania: ul. Miła 32

    Kto? Anonimowa autorka

    Posłuchaj opowieści o Anonimowej autorce

  • Adres: ul. Niska 5, chodnik przed Szkołą Podstawową nr 32 im. Małego Powstańca

    Adres w czasie powstania: ul. Zamenhofa 54 / Muranowska 44

    Kto? Hena Kuczer / Krystyna Budnicka (ur. 1932)

    Posłuchaj opowieści o Henie Kuczer

  • Adres: skwer Więźniów Politycznych Stalinizmu, przy chodniku od ul. Anielewicza

    Adres w czasie powstania: ul. Nalewki 23/25

    Kto? Leon Najberg / Arie Naiberg (1926-2009)

    Posłuchaj opowieści o Leonie Najbergu

  • Adres: ul. Świętojerska, przy wejściu do Ogrodu Krasińskich

    Adres w czasie powstania: ul. Świętojerska 38

    Kto? Bohater zbiorowy

    Posłuchaj opowieści o bohaterze zbiorowym

  • Adres: północna część Ogród Krasińskich, trawnik między alejkami a ogrodzeniem od strony ul. Świętojerskiej

    Adres w czasie wojny: ul. Świętojerska 36

    Kto? Baruch Goldman

    Posłuchaj opowieści o Baruchu Goldmanie

Cykl wędrówek "Opowieści zza muru"

Raz w miesiącu instalacjom artystycznym towarzyszą wieczorne wędrówki z grupą Opowiadaczy historii. Wciągają one w opowieści prowadzone z perspektywy osób ukrywających się. Podczas spotkań słuchamy m.in. opowieści Anonimowej Autorki spisującej swoją historię na bieżąco z bunkra. Nie wiemy o niej nic poza tym, co zapisała na kilku zachowanych kartkach papieru. Poznamy opowieści o ludziach ukrywających się na terenie szopu szczotkarzy, losy rodziny Kuczerów czy Stelli Fidelseid, która w bunkrze urodziła dziecko. 

Szczegóły na temat ostatniej wędrówki:

  • 14 października, godz. 18.00
  • Start pod Muzeum POLIN, tutaj rozdajemy mapki
  • Wędrówkę można rozpocząć od dowolnego punktu zaznaczonego na mapie
  • Opowiadacze będą czekać na uczestników / uczestniczki przy każdej instalacji do 20.30

Wydarzenie jest organizowane w ramach programu "Nie bądź obojętny. 80. rocznica powstania w getcie warszawskim".


Czytaj więcej o kryjówkach w getcie warszawskim na portalu Polscy Sprawiedliwi:

Logo projektu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe - od lewej logotypy Iceland Lichtenstein Norway Grants, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Muzeum POLIN.

www.eeagrants.org, www.norwaygrants.org, www.gov.pl

Bez cienia. Kryjówki getta warszawskiego – finisaż

14.10.2023 - 14.10.2023