Wystawy

6.09.2019 - 3.02.2020

Wystawa czasowa "Gdynia - Tel Awiw”

Gdynię od Tel Awiwu w linii prostej dzieli blisko 3000 kilometrów. Mimo geograficznego dystansu, miasta łączy zaskakująco wiele podobieństw. Oba powstały na początku XX wieku i w szybkim tempie stały się nowoczesnymi kurortami nadmorskimi oraz portami. Wyróżnia je charakterystyczna, modernistyczna architektura. Spoiwem okazuje się także wspólna, polsko-żydowsko historia. Te podobieństwa, ale i unikatowość każdego z miast poznają Państwo dzięki wystawie "Gdynia – Tel Awiw".

Wraz z postępem technologicznym i zmianami społecznymi w pierwszych dekadach XX wieku starano się budować miejsca do życia na miarę nowej epoki. Pisano wówczas, że "przez szerokie, widne okna dwudziestowiecznego domu można już dostrzec białe miasta jutra".

Symbolika bieli w przypadku modernistycznych miast odnosi się do gładkiej, jasnej, przeszklonej ściany nowoczesnego domu. Nie bez przyczyny takimi "białymi miastami" niemal od zarania nazywane są zarówno Tel Awiw, jak i Gdynia. Oba miasta mają także inne wspólne kolory: błękit odnoszący się do barwy morza i żółcień – kolor słońca i plażowego piasku. 

Zabierzemy Państwa w podróż po nadmorskich miastach wybudowanych niemal od podstaw w pierwszych dekadach XX wieku. Oba odegrały podobną rolę w historii Izraela i Polski. Zarówno Tel Awiw, "pierwsze miasto hebrajskie", założone w 1909 r. i wzniesione w dużym stopniu w okresie Mandatu Brytyjskiego Palestyny, jak i Gdynię – "nasze polskie wrota na świat" – budowaną od 1920 r., zdominowała architektura modernistyczna, stanowiąca symbol aspiracji obu krajów.

Gdynia i Tel Awiw zyskały rangę ważnych portów morskich, oba stały się letniskami i kurortami. Budowa każdego z nich niosła wyraźne przesłanie propagandowe dla kraju właśnie odrodzonego (Polska) oraz formującego się w dużym stopniu w okresie palestyńskiego Mandatu Brytyjskiego (Izrael). O ile jednak Gdynia, jako nowoczesny port, miała być w pierwszym rzędzie bramą wyjazdową dla towarów i ludzi, to Tel Awiw miał pełnić rolę bramy wjazdowej, stając się celem podróży oraz miejscem osiedlania się imigrantów przybywających, by tworzyć przyszłe państwo żydowskie.

Pokażemy celebrowane rokrocznie święta miejskie, naznaczone symboliką narodową i narodowymi barwami. W przypadku Gdyni będzie to Święto Morza, a w przypadku Tel Awiwu obchody Purim – radosnego święta żydowskiego, symbolizującego odzyskanie wolności.

Na wystawie zaprezentujemy sprowadzone z Izraela dzieła artystów, takich jak Nahum Gutman, Reuven Rubin czy Ludwih Blum, a także projekty czołowych architektów białej Gdyni i białego Tel Awiwu.

Zobaczycie Państwo oryginalne plakaty reklamowe i propagandowe powstałe w międzywojniu, przedmioty codziennego użytku, takie jak fragmenty zastawy ze statku M/S Piłsudski. Na potrzeby wystawy budujemy makiety budynków z Gdyni i Tel Awiwu.

Zaprosiliśmy do współpracy artystów współczesnych. Maurycy Gomulicki stworzy specjalnie dla Muzeum POLIN neon, nawiązujący do symboliki obu miast. Artysta-fotograf Wojciech Wilczyk przedstawi nowe spojrzenie na modernistyczną architekturę Tel Awiwu i Gdyni. Katarzyna Kijek i Przemysław Adamski wykreują animację inspirowaną ikonosferą obu miast.

Wystawa związana jest z obchodami 100-lecia powstania miasta Gdyni, 100-lecia założenia Bauhausu – niemieckiej uczelni, której program ukształtował nowoczesne oblicze wielu miast Europy i dzisiejszego Izraela, wreszcie 110-lecia powstania Tel Awiwu.

Wystawa powstaje we współpracy z Muzeum Miasta Gdyni, pod honorowym patronatem Prezydenta Gdyni, pana Wojciecha Szczurka.

Tych z Państwa, którzy nie zdążą zobaczyć jej w Warszawie zapraszamy do Muzeum Miasta Gdyni od marca 2020 roku. Planujemy też pokazanie wystawy w Tel Awiwie. Honorowym patronatem objął ją Mer Tel Awiwu, pan Ron Huldai.

13.02.2019