Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi ich dziedzictwo

"Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi ich dziedzictwo" to cykl spotkań online, podczas których przybliżamy sylwetki wybranych osób prezentowanych w galerii "Dziedzictwo". Każde spotkanie jest okazją do przyjrzenia się dziedzictwu i osiągnięciom wybranych postaci, próbą ocenienia ich przez pryzmat współczesnych wyzwań, zachęceniem do wejścia w dialog z nową, prezentowaną przez muzeum przestrzenią i jej bohaterami.

Czarno-białe zdjęcie przedstawia Henryka Warsa przy fortepianie. Ubrany jest w czarny frak i białą koszulę.
Copyrights
Henryk Wars przy fortepianie, Los Angeles, 1960. Fot. Zbiór prywatny Ryszarda Wolańskiego
Na obrazie widzimy zdjęcie Róży Luxemburg
Copyrights
Róża Luksemburg. FOT. WIKIMEDIA COMMONS
Na obrazie widzimy portret Leopolda Kronenberga.
Copyrights
Leopold Kronenberg, Nekrolog Kłosy 1878 t. 26 nr 668. Fot. Biblioteka Narodowa
Portret mężczyzny - Henryka Berlewiego, w marynarce w drobną kratę, lekko łysiejący, siwe włosy
Copyrights
Henryk Berlewi, Fot. CYRYL Wirtualne Muzeum Historii Poznania
Józef Rotblat. Stara, czarno-biała fotografia przedstawia młodego mężczyznę ubranego w garnitur.
Copyrights
Józef Rotblat. fot. Muzeum Historii Żydów Polskich
Na obrazie widzimy fotografię bohaterki spotkania - Helena Deutsch
Copyrights
Helena Deutsch
Portret Aleksandra Forda - lekko łysiejący mężczyzna, w okularach, z wąsem, w marynarce
Copyrights
Aleksander Ford. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Czarno-białe zdjęcie z popiersiem mężczyzny (Rafał Lemkin).
Copyrights
Rafał Lemkin. fot. Center for Jewish History, NYC / Wikimedia Commons
Janusz Korczak w otoczeniu dzieci z prowadzonego przez niego Domu Sierot
Copyrights
Janusz Korczak. fot. Ghetto Fighters' House Museum

W kolejnych odcinkach:

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Henryk Wars

    Henryk Wars – aranżer, kompozytor, twórca takich przebojów, jak "Już taki jestem zimny drań", "Umówiłem się z nią na dziewiątą" czy "Miłość ci wszystko wybaczy".

    Podczas dyskusji zastanowimy się, czym była kultura popularna w przedwojennej Polsce, kto ją tworzył, jaki udział w kulturze mieli Żydzi. Porozmawiamy o tym, dlaczego tak sporadycznie powracamy do tego przedwojennego dziedzictwa, dlaczego te nuty, w odświeżonej formie nie płyną do nas z radia w latach 20. XXI wieku.

    W dyskusji udział biorą: dr Tamara Sztyma, Jan Młynarski, prof. dr hab. Waldemar Kuligowski.

    Spotkanie prowadzi: Kajetan Prochyra.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Róża Luksemburg

    Róża Luksemburg – socjalistka, feministka i rewolucjonistka.

    Dlaczego jej osoba, dokonania i poglądy są dziś uznawane za kontrowersyjne? Jaki był jej stosunek do marksizmu oraz do idei państwa narodowego? Jak jej postawa może być odbierana w kontekście buntu kobiet, który dzisiaj jest tak obecny zarówno na ulicy, jak w debacie publicznej. 

    W dyskusji biorą udział: Aneta Górnicka-Boratyńska, prof. Michał Kozłowski.

    Spotkanie prowadzi: prof. Magdalena Środa.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Marek Edelman

    Marek Edelman – bundysta, przywódca powstania, lekarz, opozycjonista

    Podczas dyskusji chcemy spojrzeć na Marka Edelmana z perspektywy pracy, która była dla niego bardzo ważna – pracy lekarza kardiologa. Porozmawiamy z osobami, które pracowały w jego zespole o tym, jakim był lekarzem, jak budował zespół oraz jakimi wartościami się kierował?

    W dyskusji biorą udział: Barbara Mechowska-Kleyff, Adam Jurczyk.

    Spotkanie prowadzi: Violetta Ozminkowski.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Leopold Kronenberg

    Leopold Kronenberg – przemysłowiec, filantrop, działacz społeczny i najsłynniejszy inwestor giełdowy warszawskiego parkietu.

    Podczas dyskusji postaramy się odpowiedzieć na pytania: jak wyglądała działalność filantropijna w Warszawie XIX wieku? Jak współcześnie wygląda łączenie wizji biznesowych i filantropijnych? Zgłębimy również temat społecznej odpowiedzialności biznesu.

    W dyskusji biorą udział: Anna Korzeniewska, Dorota Szostek-Rustecka, dr Mariusz Jastrząb.

    Spotkanie prowadzi: Marcin Dobrowolski.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Henryk Berlewi

    Henryk Berlewi – współtwórca żydowskiej awangardy, pionier konstruktywizmu, nowoczesnej typografii i projektowania graficznego.

    Przyjrzymy się jego osiągnięciom i spróbujemy ocenić je przez pryzmat współczesnych wyzwań. Podczas spotkania porozmawiamy również o początkach awangardowej grafiki użytkowej w Polsce, koncepcji mechanofaktury, jak i nowoczesnej reklamie.

    W dyskusji biorą udział: Magdalena Frankowska, Artur Frankowski.

    Spotkanie prowadzi: Agata Szydłowska.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Józef Rotblat

    Józef Rotblat – wybitny polski fizyk pochodzenia żydowskiego, współpracownik projektu Manhattan, pacyfista, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. 

    Podczas spotkania szerzej przyjrzymy się jego doświadczeniu w projekcie Manhattan. Porozmawiamy o zaangażowaniu w ruch Pugwash, a także zastanowimy się z czego wynika niepamięć o nim we współczesnej Polsce?

    W dyskusji biorą udział: prof. dr hab. Joanna Roszak, Marek Górlikowski.

    Spotkanie prowadzi: Agnieszka Lichnerowicz.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Helena Deutsch

    Helena Deutsch – pochodząca z rodziny zasymilowanych galicyjskich Żydów, psychoanalityczka, uczennica Zygmunta Freuda i badaczka psychologii kobiet.

    Podczas dyskusji postaramy się odpowiedzieć na pytania dotyczące zarówno jej kariery naukowej, jak i życia prywatnego.

    W dyskusji biorą udział: dr hab. Lena Magnone, prof. dr hab. Paweł Dybel.

    Spotkanie prowadzi: Kazimiera Szczuka.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Aleksander Ford

    Aleksander Ford – wybitny reżyser i scenarzysta filmowy, człowiek pełen sprzeczności.

    Przedwojenny socjalista, po wojnie uznawany za pupila władzy. Ceniony za wybitne osiągnięcia artystyczne (jego "Piątka z ulicy Barskiej" otrzymała nagrodą jury w Cannes). Jako pierwszy przeniósł na ekran Sienkiewicza. W 1960 r. z ogromnym rozmachem nakręcił "Krzyżaków", dzieło, które dla Polaków miało niemal tę samą wagę, co Mickiewiczowski "Pan Tadeusz".

    W dyskusji biorą udział: Katarzyna Wajda, dr Piotr Śmiałowski.

    Spotkanie prowadzi: Anna Tatarska

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Rafał Lemkin

    Rafał Lemkin – prawnik i twórca pojęcia ludobójstwo (genocide). Był niestrudzonym promotorem wprowadzenia go do międzynarodowego prawa karnego.

    Przyczynił się do uchwalenia w 1948 r. konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. Dziś zakaz ludobójstwa uważany jest za powszechnie obowiązującą normę prawa międzynarodowego.

    W dyskusji biorą udział: Małgorzata Wosińska, prof. ucz. dr hab. Lech Nijakowski.

    Spotkanie prowadzi: Maciej Zakrocki.

 

  • Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo: Janusz Korczak

    Janusz Korczak – pedagog, lekarz, pisarz, publicysta i działacz społeczny.

    Był jednym z prekursorów nowoczesnej pedagogiki, uznającej dziecko za odrębną, pełnoprawną istotę. Jego postulat poszanowania dziecka na równi z dorosłym: "Nie ma dziecka, jest człowiek" wyprzedził swoją epokę.

    W dyskusji biorą udział: dr Agnieszka Witkowska-Krych, Magdalena Kicińska.

    Spotkanie prowadzi: Justyna Suchecka.

 

Projekt towarzyszy galerii "Dziedzictwo" – nowej części wystawy stałej Muzeum POLIN.

Cykl dyskusji "Pragmatycy i wizjonerzy – polscy Żydzi i ich dziedzictwo" finansowany jest ze środków Fundacji Citi Handlowy im. Leopolda Kronenberga.

Logo Fundacji Citi Handlowy im. Leopolda Kronenberga