List ze Zduńskiej Woli: Historia Zagłady zapisana w przedmiotach

List, przechowywany razem z fotografiami przyjaciół, należał do Brachy Nimand, z domu Morgenstern. Bracha czyli Bronia Morgenstern w momencie wybuchu wojny była młodą dziewczyną ze Zduńskiej Woli (miasteczka w centralnej Polsce).

List ze Zduńskiej Woli
Copyrights
List ze Zduńskiej Woli, fot. Przemysław Jaczewski
List ze Zduńskiej Woli
Copyrights
List ze Zduńskiej Woli, fot. Przemysław Jaczewski
List ze Zduńskiej Woli
Copyrights
List ze Zduńskiej Woli, fot. Przemysław Jaczewski

Musiała mieć silny i zdecydowany charakter – w młodości należała do syjonistycznej międzynarodowej organizacji młodzieżowej haSzomer haCair.

Po wybuchu wojny, jako jedyna z rodziny Bronia zdecydowała się na ucieczkę do Związku Radzieckiego. Poznała tam pochodzącego ze Lwowa Hermana Niemanda (Nimanda). Przetrwali razem.

Po wojnie wróciła w swoje rodzinne strony, aby szukać rodziny i bliskich. Napisała list do Tymczasowego Komitetu Żydowskiego w Zduńskiej Woli, który zajmował się rejestrowaniem ocalałych osób. Niestety odpowiedź z 28 maja 1945 roku nie pozostawiała wiele nadziei:

"W odpowiedzi na list Pana* komunikujemy że w Zd.-Woli dotychczas nie zjawił się nikt z rodziny Waszej, jeśli ktoś się zgłosi do nas natychmiast zawiadomimy Pana. W Zd-Woli jest 80 Żydów, którzy powróciły z różnych lagrów."

Bracha i Herman doczekali się córki Felicji i ostatecznie osiedlili się w Szczecinie. Rodzina mieszkała w Polsce do 1968 roku. Torebka ze zdjęciami to jedyna pamiątka z rodzinnego domu, jaką przechowywała Bronia. Wszyscy jej bliscy ze Zduńskiej Woli zginęli w czasie Zagłady.

Bronia nigdy nie dowiedziała się, co się z nimi stało.

*pomyłka w oryginalnej treści listu

 

Obiekt pochodzi ze zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Opracowanie: Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz.

Historia Zagłady zapisana w przedmiotach